సంక్రాంతి విశిష్టత.. ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలం అంటే ఏంటి
- Author : Vamsi Chowdary Korata
Date : 09-01-2026 - 11:23 IST
Published By : Hashtagu Telugu Desk
సాధారణంగా పండగలు అన్నీ తిథిని బట్టే వస్తాయి. కానీ తిథితో ఎలాంటి సంబంధం లేకుండా సౌరమానం ప్రకారం వచ్చే పండుగ సంక్రాంతి (Sankranti 2026). అలాగే సంక్రాంతి పండుగ మరో విశిష్టత ఏమిటంటే.. సాధారణంగా మన పండగలు బాగా గమనిస్తే ఆధ్యాత్మికం, కుటుంబం, సామాజికం ఇలా మూడూ అంశాలు ఇమిడి ఉంటాయి. కానీ సంక్రాంతికి మాత్రం కుటుంబ ప్రాధాన్యతే ప్రప్రథమం. తర్వాతే మిగిలినవి. మన సంస్కృతీ సంప్రదాయాలకు కీలకమైన కుటుంబ వ్యవస్థను బలోపేతం చేస్తూ ఇంటిల్లి పాదినీ ఏకం చేసే పండగ సంక్రాంతి (Sankranti Festival 2026). అందుకే విద్య, ఉద్యోగాల రీత్యా ఎక్కడ ఉన్నా కుటుంబ సభ్యులందరినీ ఒక చోటుకు చేరుస్తుంది ఈ సంక్రాంతి పండుగ.
సంక్రాంతి..
మకర రాశిలోకి సూర్యుని గమనం
మకర సంక్రాంతి పర్వదిన ఆగమనం
తెలుగు వారి సంస్కృతిని తెలిపే ప్రత్యేక పర్వదినం
చెడు నుంచి మంచి వైపునకు
అశాంతి నుంచి శాంతి వైపునకు
అవిశ్వాసం నుంచి విశ్వాసం వైపునకు
అపనమ్మకం నుంచి నమ్మకం వైపునకు
స్వార్థం నుంచి నిస్వార్ధం వైపునకు
అవినీతి నుంచి నీతి నిజాయితీల వైపునకు
నాది అనే స్వరం నుంచి మనది అనే స్వరం వైపునకు
మనిషి మనసు పరివర్తనతో పరుగిడిన నాడు
ఆరంభమౌతుంది జీవన సంక్రమణం
జరిగితీరుతుంది లోక కళ్యాణం
అదే మకర సంక్రమణం పరమార్థం
Makar Sankranti 2026 Significance తెలుగు రాష్ట్రాల్లో జరుపుకునే అతి ముఖ్యమైన పండుగల్లో సంక్రాంతి పండుగ (Sankranti Festival 2026) ఒకటి. ఈ సంక్రాంతి పండుగ మూడు రోజులూ ప్రతి ఇల్లూ కొత్త అల్లుళ్లతో బంధుమిత్రులతో కళకళలాడతూ ఉంటాయి. ఈ సంక్రాంతిలో సం అంటే మిక్కిలి క్రాంతి అంటే అభ్యుదయం అని అర్థం. మంచి అభ్యుదయాన్ని ఇచ్చే క్రాంతి కాబట్టి దీనిని సంక్రాంతిగా పెద్దలు చెబుతుంటారు. అలాగే సంక్రాంతి లేదా సంక్రమణం అంటే చేరుట అని అర్థం కూడా చెబుతారు. ఇక సూర్యుడు ప్రత్యక్ష దైవం. అన్ని జీవరాశులకు ఆలంబన అందించే అద్భుతమైన తేజో రాశి. ఖగోళశాస్త్రం సూర్యుడిని స్థిరతారగా గుర్తించి అన్నీ గ్రహాలు సూర్యుడి చుట్టూ పరిభ్రమిస్తాయని ఋజువు చేసిన విషయం తెలిసిందే.
అయితే మనకున్నవి 12 రాశులు. సూర్యుడు నెలకొక రాశిలో సంచరించి నిర్దిష్ట సమయం కాగానే మరో రాశిలోకి ప్రవేశిస్తుంటాడు. అలా ధనుస్సు రాశి నుంచి మకర రాశిలోకి సంక్రమించడాన్నే మకర సంక్రమణం అంటారు. ఆరోజున జరుపుకునే పండుగను మకర సంక్రాంతి (Makar Sankranti) అంటారు. సూర్యుడు ఉత్తర దిక్కు ప్రయాణాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ ప్రయాణాన్నే ఆయనం అంటారు. ఉత్తర దిశలో ప్రయాణిస్తాడు కాబట్టి ఉత్తరాయణం అంటారు. ఈ ఉత్తరాయణం చాలా పుణ్యప్రదమైనదిగా భావిస్తారు.
పుష్య మాసంలో.. హేమంత ఋతువులో.. శీతల గాలులు వీస్తూ మంచు కురిసే కాలంలో సూర్యుడు మకరరాశిలోకి మారగానే వచ్చే మకర సంక్రాంతి ( Makar Sankranti 2026 ) పండుగకి ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. ప్రతియేటా ఇది జనవరి మాసంలో వస్తుంది. మకర సంక్రాంతి రోజున అంటే 2026 జనవరి 14వ తేదీన సూర్యుడు ఉత్తరాయణ పథంలో అడుగుపెడతాడు. కానీ జనవరి 15వ తేదీన పండుగ చేసుకోవాల్సి ఉంటుందని పండితులు చెబుతున్నారు. ఈరోజు నుంచి స్వర్గ ద్వారాలు తెరచి ఉంటాయని పురాణోక్తి.
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో పెద్ద పండుగ సంక్రాంతి. ముఖ్యంగా పంట చేతికొచ్చిన ఆనందంలో రైతులు ఈ సంక్రాంతి పండుగ జరుపుకుంటారు కాబట్టి దీనిని రైతుల పండుగగా కూడా అభివర్ణిస్తారు. మకర సంక్రాంతితో ఉత్తరాయణం మొదలవుతుంది. నిజానికి ధనుర్మాసం ప్రారంభంతో నెల రోజులు సాధారణంగానే సంక్రాంతి వాతావరణం చలిచలిగా ప్రారంభమవుతుంది. ఈ నెల రోజులు పల్లెలు ఎంతో అందంగా, ఆహ్లాదకరంగా కళకళలాడుతూ ఉంటాయి. బుడబుక్కలోళ్లు, పగటి వేషధారులు, జానపద వినోద కళాకారులు వస్తుంటారు.
సంక్రాంతి పండుగకు సుమారు నెల రోజుల ముందు నుంచే రోజూ ఇళ్ల ముంగిటి రంగవల్లులు, గొబ్బెమ్మలతో అలంకరిస్తారు. పండుగ వేళ ముగ్గులు వేయడానికి బియ్యపు పిండిని వినియోగిస్తారు. కల్లం నుంచి ఎడ్ల బండి మీద ధాన్యం బస్తాలు వస్తూ ఉంటాయి. భోగి రోజు భోగిమంట విధిగా వేయవలసిందే. ఆరోజు సాయంత్రం పేరంటంలో పిల్లలకు భోగిపళ్లు తప్పవు. ఈ పెద్ద పండుగకు కొత్త అల్లుడు అత్తవారింటికి తప్పకుండా వస్తాడు. మరదళ్ల ఎకసెక్కాలకు ఉడుక్కుంటూ ఉంటాడు. కోడి పందేలు, ఎడ్ల బళ్ల పందేలు, బండ లాగుడు పోటీలు, ముగ్గుల పోటీలు జరుగుతాయి. ఇవన్నీ సంక్రాంతి పండుగకు శోభ చేకూర్చే అంశాలు.
దానధర్మాలు ఎంతో శ్రేష్టం
ఉత్తరాయణం పుణ్యకాలంలో వచ్చే సంక్రాంతి రోజున చేసే దానధర్మాలు శ్రేష్టమైనవని పండితులు చెబుతారు. వారి వారి స్థోమతకు తగ్గట్టు ధాన్యం, పండ్లు, విసనకర్ర, వస్త్రాలు, కాయగూరలు, గోధుమలు, నువ్వులు, చెరకు వంటివి దానం చేస్తారు. ఇవి కాకుండా సంక్రాంతి సమయంలో చేసే గోదానం వల్ల స్వర్గ ప్రాప్తి కలుగుతుందని విశ్వసిస్తారు. ఇక సంక్రాంతి రోజున పాలు పొంగించి సూర్యారాధన చేస్తారు. అలాగే పితృ దేవతలకు తర్పణాలు వదులుతారు. ప్రతీ సంక్రమణానికీ పితృ తర్పణాలు వదలాల్సి ఉంటుంది. కానీ మిగతా 11 సంక్రమణాలకు తర్పణాలు విడవకపోయినా మకర సంక్రమణం రోజు మాత్రం తప్పకుండా పితృ తర్పణాలు విడుస్తారు.