Hyderabad: హైద‌రాబాద్ లో ప్రాచీన బావుల పున‌రుద్ద‌ర‌ణ‌

Old Well Hyderabad

హైద‌రాబాద్ న‌గ‌రంలోని ప్రాచీన బావుల‌ను, చెరువుల‌ను పున‌రుద్ధ‌రించ‌డానికి స్వ‌చ్చంధ సంస్థ‌లు, కొన్ని స్టార్ట‌ప్ కంపెనీలు ముందుకు రావ‌డంతో ఆశించిన ఫ‌లితం ల‌భిస్తోంది. 17శ‌తాబ్దానికి చెందిన బావుల‌ను కూడా పున‌రుద్ధ‌రించ‌డంతో పాటు రెయిన్ వాట‌ర్ హార్వెస్టింగ్ ప‌ద్ధ‌తిలో భూగ‌ర్భ జ‌లాల‌ను పెంచుతున్నారు. అలాంటి వాళ్ల‌లోరెయిన్‌వాటర్ ప్రాజెక్ట్ ఇంటర్నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (ఐఐఐటీ-హైదరాబాద్)లో స్టార్టప్ గా ఉన్న క‌ల్ప‌న ఒక‌రు. ఆమె ఎవ‌రో కాదు..2020లో మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ సోషల్ మీడియా ఖాతాలను ఎంపిక చేసుకున్న ఏడుగురు మహిళల్లో ఒక‌రు క‌ల్ప‌న‌.ఆమె ఆధ్వ‌ర్యంలోని స్టార్ట‌ప్ 17వ శతాబ్దానికి చెందిన ఒక బావిని పున‌రుద్ధ‌రించింది. ఆ బావి సికింద్రాబాద్‌లోని రద్దీ ప్రాంతాలలో ఉంది. పూర్వం బ్రిటీష్ వారిచే స్థాపించబడిన బన్సీలాల్‌పేట్ అనే మోడల్ గ్రామం కంటే ముందు ఉంది. 1834 నాటి మ్యాప్‌లో ఈ బావి నాగన్న బావిగా పేర్కొనబడింది, ఇది చింతపండు మరియు తాటి తోటలో ఉండాలి. ఆ బావికి సమీపంలో కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. వాళ్లకు ఒక బావి ఉందని వారికి తెలియదు. మిగిలిపోయిన డంప్ ప్రాంతాన్ని పార్కింగ్ స్థలంగా మార్చాలని వారు భావించారు. అలాంటి బావిని గుర్తించిన క‌ల్ప‌న త‌న స్టార్టప్ ద్వారా ఒక ప్రత్యేకమైన మోడల్‌ను అభివృద్ధి చేసింది. ఆ మొత్తం ప్రాంతంలో 70 శాతం వాణిజ్య ప్రాజెక్టుల కోసం వినూత్నమైన వర్షపు నీటి సంరక్షణ పరిష్కారాలను అందించింది. పబ్లిక్ స్పేస్ ప్రాజెక్ట్‌లలో 30 శాతానికి ఇచ్చింది. ఇలా రెండేళ్ల‌లో NGOలు, ప్రైవేట్ దాతల సహకారంతో హైదరాబాద్ మరియు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలలో కనీసం ఆరు బావులను పునరుద్ధరించింది.

గచ్చిబౌలిలోని 200 ఏళ్ల నాటి హెరిటేజ్ బావిలో గత ఏడాది చెత్త కుప్ప నుంచి నీళ్ల బావిగా పున‌రుద్ధ‌రించింది. దీంతో 8 లక్షల లీటర్ల వరకు నీటి నిల్వ సామర్థ్యం కలిగి ఉంది. కొండాపూర్ వద్ద పాడుబడిన నీటిపారుదల బావిని పునరుద్ధరించడం వల్ల మరో 12 లక్షల లీటర్ల వర్షపు నీటి నిల్వ సామర్థ్యం పెరిగింది. సరస్సుల పునరుద్ధరణ ఎంత అవసరమో, వ్యక్తిగత ప్లాట్లు మరియు సాధారణ ప్రదేశాలలో సైంటిఫిక్ సైట్-నిర్దిష్ట వర్షపు నీటి సేకరణ అవసరమని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు. గేటెడ్ కమ్యూనిటీల వద్ద వర్షపు నీటి సంరక్షణపై అవగాహన కల్పించడంతో పాటు సరస్సులను కాపాడేందుకు పూడిపోయిన‌ బోర్‌వెల్‌లను పునరుద్ధరించడానికి ఆమె కార్య‌క్ర‌మాల‌ను చేప‌ట్టారు. ఆమె స్టార్టప్ నగరంలోని వర్షపు నీటి సామర్థ్యాన్ని 98 మైక్రో వాటర్‌షెడ్ బ్లాక్‌లుగా విభజించి సైట్-నిర్దిష్ట హార్వెస్టింగ్ సొల్యూషన్‌లను అందించడం ద్వారా అధ్యయనం చేసింది.నీటి సామర్థ్యంపై సైట్-నిర్దిష్ట మరియు డేటా ఆధారిత అవగాహన అవసరం. జీరో డిశ్చార్జ్ కోసం ఒత్తిడి చేస్తూ, ఒక ఇంటి నుండి 85 శాతం నీటిని రీసైకిల్ చేయవచ్చని ఆమె చెప్పారు. యశ్వంత్ రామమూర్తి నేతృత్వంలోని 12 మంది ఆర్కిటెక్ట్‌ల బృందం హైదరాబాద్ డిజైన్ ఫోరమ్‌తో స్వచ్ఛందంగా పనిచేస్తున్నప్పుడు, ఆమె తెలంగాణ కోల్పోయిన స్టెప్‌వెల్‌లను గుర్తించడం మరియు డాక్యుమెంట్ చేయడం ప్రారంభించింది.సాంప్రదాయ నీటి వ్యవస్థల గురించి తెలుసుకోవడం, దాని వెనుక ఉన్న ఇంజనీరింగ్‌ను అర్థం చేసుకోవడం, నీటి సేకరణ ప్రదేశం మరియు పంపిణీ పాయింట్లు ద్వారా ఆమెతో ఉన్న బృందం గత నాలుగేళ్లలో తెలంగాణ వ్యాప్తంగా 200 కంటే ఎక్కువ వారసత్వ బావులను కనుగొని డాక్యుమెంట్ చేసింది. “

నారాయణపేట జిల్లాలోని బరం బావి వద్ద ఉన్న వారసత్వ బావిని గత ఏడాది అక్టోబర్‌లో రెయిన్‌వాటర్ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా పునరుద్ధరించారు. సోషల్ ఎంటర్‌ప్రైజ్ ప్రభుత్వ పాఠశాలలను జీరో-డిశ్చార్జ్ పాయింట్‌లుగా మార్చడానికి ప్రయత్నాలను చేపట్టింది. ప్రస్తుతం మాడ్యులర్ రెయిన్‌వాటర్ హార్వెస్టింగ్ సిస్టమ్‌లను ఏర్పాటు చేయడానికి అలాంటి రెండు పాఠశాలలతో కలిసి పనిచేస్తోంది. బన్సిలాల్‌పేటలోని హెరిటేజ్ బావి పునరుద్ధరణకు ఈ రోజు వరకు సుమారు రూ. 34 లక్షలు ఖర్చు చేశారు. నిర్మాణం మరియు దాని పునరుద్ధరణ కోసం కండిషన్ మ్యాపింగ్ మరియు కన్జర్వేషన్ ప్లాన్‌తో కూడిన ప్రాజెక్ట్ యొక్క 2వ దశ, మరో రూ. 70-80 లక్షలు ఖర్చు అవుతుందని అంచనా. ఇలా రాబోయే 2 సంవత్సరాల్లో మరో 20 బావులను నిర్మించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.ఓ హెరిటేజ్ స్టెప్‌వెల్‌కు తాజాగా జీవో వచ్చింది. గత నాలుగు దశాబ్దాలుగా ఇక్కడ డంప్ చేయబడిన 2,000 టన్నుల చెత్తను తొలగించడం నుండి, సైట్‌లో నివసించిన కుటుంబాలను తరలించడం మరియు సైట్ గురించి అందుబాటులో ఉన్న ఆర్కైవల్ మెటీరియల్‌లను అధ్యయనం చేయడం జ‌రిగింది. మంచినీటి వనరు 20-25 అడుగుల లోతులో ఉంది. దీంతో బావి సామర్థ్యం 22 లక్షల లీటర్లకు పెరిగింది. ఒక చెత్త డంప్ ఇప్పుడు భారీ వర్షపు నీటి సేకరణ కేంద్రంగా మారింది. ఇది పట్టణ వరదల సమస్యను తగ్గించడమే కాకుండా, భూగర్భజలాల నాణ్యతను మెరుగుపరుస్తుంది మరియు కనీసం 50 బోర్‌వెల్‌లపై ప్రభావం చూపడం ద్వారా స్థానిక నీటి భద్రతను సృష్టిస్తుంది” అని బావి పునరుద్ధరణను చేపట్టిన ది రెయిన్‌వాటర్ ప్రాజెక్ట్ వ్యవస్థాపకురాలు కల్పనా రమేష్ అంటున్నారు. మొత్తం మీద హైద‌రాబాద్ లోని పాడుబ‌డిన బావుల పున‌ర‌ద్ద‌ర‌ణ వినూత్నంగా జ‌రుగుతోంది.

Follow us