Anna Hazare: మహారాష్ట్ర ఆర్టీఐ నిబంధనల సవరణలను రద్దు చేయకపోతే.. జులై 5 నుంచి నిరవధిక నిరాహార దీక్ష: అన్నా హజారే

Anna Hazare: Indefinite hunger strike from July 5 if amendments to Maharashtra RTI rules are not revoked.

పారదర్శకత చట్టాన్ని బలహీనపరిచే సవరణలుగా తాను అభివర్ణించిన ‘మహారాష్ట్ర సమాచార హక్కు (RTI) నిబంధనలు-2026’ను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉపసంహరించుకోకపోతే, జూలై 5 నుండి నిరవధిక నిరాహార దీక్ష చేపడతానని సీనియర్ సామాజిక కార్యకర్త అన్నా హజారే హెచ్చరించారు.

కొత్త నిబంధనల కింద ప్రవేశపెట్టిన అనేక అంశాలు ‘సమాచార హక్కు చట్టం’ యొక్క స్ఫూర్తిని నీరుగారుస్తున్నాయని, అలాగే ప్రభుత్వ సంస్థల నుండి సమాచారాన్ని పొందడాన్ని పౌరులకు మరింత కష్టతరం చేస్తున్నాయని హజారే ఆరోపించారు.

మంగళవారం విలేకరులతో మాట్లాడుతూ, ఈ అంశంపై జూన్ 24న చర్చలు జరగనున్నాయని, ఆ తర్వాతే భవిష్యత్తు కార్యాచరణపై నిర్ణయం తీసుకుంటామని ఆయన తెలిపారు.

“ఎల్లుండి సాయంత్రం 4 గంటలకు అన్ని నిర్ణయాలు తీసుకోబడతాయి. చట్టాన్ని బలహీనపరచాలనే ఉద్దేశం లేకపోతే, ఇంతటి అసంబద్ధమైన చట్టాలను ఎందుకు చేసి ఉండేవారు? నేను 1998, 2001, 2004 మరియు 2006లలో ఆర్టీఐ కోసం ఆందోళనలు చేపట్టాను… ఎల్లుండి జరిగే చర్చలలో మా సమస్యలకు పరిష్కారం లభిస్తే, నిరాహార దీక్షను విరమిస్తాము; లేకపోతే, ఆందోళన కొనసాగిస్తాము,” అని హజారే అన్నారు.

ఫీజు పెంపు, గుర్తింపు పత్రం అవసరంపై అభ్యంతరాలు

ఆర్టీఐ దరఖాస్తు ఫీజును రూ.10 నుండి రూ.30కి పెంచడం అనేది హజారే వ్యతిరేకిస్తున్న నిబంధనలలో ఒకటి.

ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవిస్‌కు రాసిన లేఖలో, ఈ కార్యకర్త ఫీజు పెంపు వెనుక ఉన్న హేతుబద్ధతను ప్రశ్నించారు మరియు ఈ పెంపునకు ఎటువంటి ఆర్థిక సమర్థన చూపలేదని వాదించారు.

“ఆర్టీఐ అనేది ఆదాయాన్ని ఆర్జించే చట్టం కాదు. 20 ఏళ్ల తర్వాత ఫీజులు పెంచితే, సమాచారం ఇవ్వడానికి నిరాకరించే అధికారులపై విధించే జరిమానాలను కూడా పెంచాలి,” అని ఆయన రాశారు.

ఆర్టీఐ అభ్యర్థనలు దాఖలు చేసేటప్పుడు దరఖాస్తుదారులు తప్పనిసరిగా గుర్తింపు రుజువు సమర్పించాలనే నిబంధనను కూడా హజారే వ్యతిరేకించారు.

ఆయన ప్రకారం, ఈ నిబంధన ఆర్టీఐ చట్టం ఉద్దేశానికి విరుద్ధంగా ఉంది. ఎందుకంటే, పౌరులు తమ వ్యక్తిగత వివరాలను వెల్లడించాలని గానీ, సమాచారం ఎందుకు కోరుతున్నారో వివరించాలని గానీ చట్టం కోరదు.

ఇలాంటి నిబంధనలు విజిల్‌బ్లోయర్‌లను, కార్యకర్తలను సంభావ్య ప్రమాదాలకు గురిచేయవచ్చని ఆయన వాదించారు.

కొత్త నిబంధనలలోని పలు అంశాలపై ఆందోళనలు

మహారాష్ట్ర ఆర్టీఐ నిబంధనలు, 2026 కింద ప్రవేశపెట్టిన అనేక ఇతర నిబంధనలపై కూడా ఈ కార్యకర్త అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారు.

వీటిలో “ఒక అంశానికి, ఒక దరఖాస్తు” అనే నిబంధన, ఆర్టీఐ దరఖాస్తులకు పద పరిమితి, దరఖాస్తుదారు మరణిస్తే దరఖాస్తులను మూసివేసేందుకు అధికారులకు అధికారం ఇచ్చే నిబంధనలు ఉన్నాయి.

విచారణల సమయంలో దరఖాస్తుదారులు హాజరు కాకపోతే అప్పీళ్లను కొట్టివేసేందుకు అనుమతించే నిబంధనలను, సమాచార కమిషన్ ముందు న్యాయ ప్రాతినిధ్యాన్ని పరిమితం చేసే నిబంధనలను కూడా హజారే విమర్శించారు.

పునరావృత దరఖాస్తులకు సంబంధించిన చర్యలను కూడా ఆయన వ్యతిరేకించారు. అవి పౌరులు నవీకరించబడిన లేదా పూర్తి సమాచారాన్ని పొందకుండా నిరోధించవచ్చని వాదించారు.

హజారే ప్రకారం, ఈ సవరణలు పారదర్శక చట్టాల అమలులోని లోపాలను సరిదిద్దడానికి బదులుగా, పౌరులపై అదనపు భారాలను మోపుతున్నాయి.

దశాబ్దాల తరబడి సాగిన ఆర్టీఐ ఉద్యమాన్ని గుర్తుచేస్తూ లేఖ

తన లేఖలో, ఆర్టీఐ ఉద్యమంతో తనకున్న సుదీర్ఘ అనుబంధాన్ని, గత మూడు దశాబ్దాలుగా తాను నడిపిన ఉద్యమాలను హజారే ప్రముఖంగా ప్రస్తావించారు.

“నేను నా జీవితాన్ని సమాజం మరియు దేశ సేవకు అంకితం చేశాను. పారదర్శకతను తీసుకురావడానికి, గతంలో ‘సమాచార హక్కు చట్టం’ (RTI) కోసం 1998, 2001, 2004 మరియు 2006లలో మహారాష్ట్ర అంతటా ప్రజా చైతన్య యాత్రలు చేపట్టాను. అంతేకాకుండా, 2003లో ముంబైలోని ఆజాద్ మైదాన్‌లోనూ, ఆ తర్వాత 2004లో రాలేగాన్ సిద్ధిలోనూ సమాచార హక్కు కోసం నిరాహార దీక్షలు చేశాను. 2006లో, కేంద్ర సమాచార హక్కు చట్టంలోని ‘ఫైల్ నోటింగ్’ (అధికారుల అంతర్గత గమనికలు) మరియు ఇతర నిబంధనలను ఉపసంహరించుకోవాలనే అంశంపై అలందిలో కూడా నిరాహార దీక్ష చేపట్టాను,” అని హజారే పేర్కొన్నారు.

గతంలో జరిగిన ఉద్యమాల ఫలితంగా ప్రభుత్వం నుండి హామీలు లభించాయని గుర్తుచేసిన ఆయన, ప్రస్తుత సవరణలు గత కొన్నేళ్లుగా సాధించిన ప్రగతిని వెనక్కి నెట్టే ప్రమాదం ఉందని అన్నారు.

జూలై 5 నుండి నిరవధిక నిరాహార దీక్ష చేస్తానని హెచ్చరిక

జూన్ 12న ప్రకటించిన నిబంధనలు RTI చట్టం యొక్క మూల సూత్రాలను దెబ్బతీస్తాయని మరియు పాలనలో పారదర్శకతను తగ్గిస్తాయని హజారే ఆరోపించారు.

“అప్పట్లో, అప్పటి ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం (PMO) మంత్రి పృథ్వీరాజ్ చవాన్ నుండి లిఖితపూర్వక హామీ పొందిన తర్వాత అలందిలో నా దీక్షను విరమించాను. ఇప్పుడు, 20 ఏళ్ల తర్వాత, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రచురించిన ‘మహారాష్ట్ర సమాచార హక్కు నిబంధనలు-2026’లో పొందుపరిచిన అంశాలు ఈ చట్టం యొక్క పదునును తగ్గించేలా, పౌరులను సమాచారానికి దూరం చేసేలా మరియు సమాచార హక్కు యొక్క మూల సూత్రాలను బలహీనపరిచేలా కనిపిస్తున్నాయి,” అని ఆయన జోడించారు.

ప్రజల అభిప్రాయాలను తీసుకోకుండానే ఈ సవరణలను ప్రవేశపెట్టినందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వంపై హజారే విమర్శలు గుప్పించారు. అధికారులు దీనికి బదులుగా RTI చట్టంలోని సెక్షన్ 4 కింద సమాచారాన్ని స్వచ్ఛందంగా వెల్లడించే విధానాన్ని (proactive disclosure) బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి సారించాలని ఆయన సూచించారు.

“ఈ ప్రక్రియను మరింత సాంకేతికపరంగా, ఖరీదుతో కూడినదిగా మరియు పరిపాలనా యంత్రాంగం వైపు మొగ్గు చూపేలా మార్చడం వల్ల పారదర్శకత తగ్గుతుంది,” అని ఆయన అన్నారు.

చివరి హెచ్చరికగా, సవరించిన నిబంధనలను ఉపసంహరించుకోకపోతే తాను నిరవధిక నిరాహార దీక్షను చేపడతానని హజారే ప్రకటించారు.

“జూన్ 12 నాటి సవరణలను వెంటనే రద్దు చేయకపోతే, నా ప్రాణాలకు ముప్పు వాటిల్లినా సరే, జూలై 5న రాలేగాన్ సిద్ధిలోని యాదవ్ బాబా ఆలయంలో నా నిరాహార దీక్షను ప్రారంభిస్తాను,” అని ఆ లేఖలో పేర్కొన్నారు.

సవరించిన RTI నిబంధనలను ఉపసంహరించుకోవాలన్న హజారే తాజా డిమాండ్‌పై మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు బహిరంగంగా స్పందించలేదు.

Follow us