అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య నెలల తరబడి కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలకు తెరదించే దిశగా కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. శాంతి చర్చల్లో పురోగతి లభించిందని, కీలకమైన ముసాయిదా ఒప్పందానికి ఇరుపక్షాలు ఆమోదం తెలిపాయని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సంచలన ప్రకటన చేశారు. ఈ నేపథ్యంలోనే ఇరాన్పై జరపతలపెట్టిన సైనిక దాడులను రద్దు చేసుకున్నట్టు వెల్లడించారు. అయితే, ట్రంప్ ప్రకటనను ఇరాన్ కొట్టిపారేసింది. అమెరికా వాదనలు తొందరపాటు చర్యలని, తుది ఒప్పందంపై ఇంకా ఎలాంటి ఆమోదం తెలుపలేదని స్పష్టం చేసింది. ఈ పరస్పర విరుద్ధ ప్రకటనలతో శాంతి ఒప్పందంపై గందరగోళం నెలకొంది.
ఓవల్ ఆఫీస్లో విలేకరులతో మాట్లాడిన ట్రంప్, తన ట్రూత్ సోషల్ ప్లాట్ఫామ్లో కూడా ఈ విషయంపై పోస్ట్ చేశారు. ఇరాన్తో యుద్ధానికి ఇది ఒక గొప్ప పరిష్కారం అని ఆయన అభివర్ణించారు. అమెరికా, ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్తో పాటు సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, ఖతార్, టర్కీ, పాకిస్థాన్, బహ్రెయిన్, కువైట్, జోర్డాన్, ఈజిప్ట్ వంటి పలు గల్ఫ్, ప్రాంతీయ దేశాలు ఈ ఒప్పందానికి సూత్రప్రాయంగా, వివరంగా ఆమోదం తెలిపాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఒప్పందంపై సంతకాలు కాగానే, ఘర్షణల కారణంగా మూతపడిన కీలకమైన హర్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరుస్తారని, ఈ వారాంతంలోనే యూరప్లో సంతకాల ప్రక్రియ పూర్తయ్యే అవకాశం ఉందని ట్రంప్ సంకేతాలిచ్చారు. ఒప్పందం ఖరారయ్యే వరకు అమెరికా దళాల దిగ్బంధం కొనసాగుతుందని, అణు ఆయుధాలను ఎప్పటికీ అభివృద్ధి చేయబోమని ఇరాన్ కట్టుబడి ఉందని ఆయన పునరుద్ఘాటించారు.
ట్రంప్ వాదనలను తోసిపుచ్చిన ఇరాన్
అయితే, ఇరాన్ వర్గాలు ట్రంప్ ప్రకటనపై ఆచితూచి స్పందించాయి. ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్కు అనుబంధంగా ఉన్న ఫార్స్ న్యూస్ ఏజెన్సీ, చర్చల బృందానికి సన్నిహితంగా ఉన్న ఒక అధికారిని ఉటంకిస్తూ, “అమెరికాతో ప్రాథమిక అవగాహన ఒప్పందంపై ఎలాంటి పత్రానికీ ఆమోదం లభించలేదు” అని పేర్కొంది. ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి ఇస్మాయిల్ బఘాయీ మాట్లాడుతూ, ఒప్పందంలోని చాలా భాగం ఖరారైనప్పటికీ, అమెరికన్లు పదేపదే తమ వైఖరిని మార్చుకుంటున్నారని, టెహ్రాన్ ఇంకా తుది నిర్ణయానికి రాలేదని తెలిపారు. వాషింగ్టన్ తమ ప్రతిపాదిత ఒప్పందాన్ని అంగీకరిస్తే ఇరాన్ పునఃపరిశీలించే అవకాశం ఉందని ఇరాన్ ప్రభుత్వ మీడియా పేర్కొంది.
ఇరు దేశాల మధ్య యుద్ధ నేపథ్యమిదే..
2026 ఫిబ్రవరి చివర్లో ఈ ఉద్రిక్తతలు మొదలయ్యాయి. ఇరాన్ లక్ష్యాలపై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులు, ఇరాన్ ప్రతీకార దాడులతో ప్రాంతీయంగా నౌకా రవాణాకు అంతరాయం ఏర్పడింది. ఏప్రిల్ నుంచి బలహీనమైన కాల్పుల విరమణ అమల్లో ఉన్నా, అడపాదడపా దాడులు కొనసాగాయి. ఖతార్ మధ్యవర్తిత్వంతో జరిగిన పరోక్ష చర్చల్లో, స్తంభింపజేసిన ఇరాన్ ఆస్తుల విడుదల, 60 రోజుల కాల్పుల విరమణ పొడిగింపు, హార్ముజ్ జలసంధి పునఃప్రారంభం, అణు చర్చల ఫ్రేమ్వర్క్పై దృష్టి సారించారు. బుధవారం టెహ్రాన్లో జరిగిన చర్చల్లో సూత్రప్రాయ అంగీకారం కుదిరినప్పటికీ, ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ మొజ్తబా ఖమేనీ నుంచి తుది ఆమోదం రావలసి ఉందని సంబంధిత వర్గాలు తెలిపాయి.
ప్రస్తుతానికి ఇరు దేశాల మధ్య ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగే విషయంపై ఎలాంటి స్పష్టత లేదు. అమెరికా తన నౌకాదళంతో ఒత్తిడి కొనసాగిస్తుండగా, ఇరాన్ ఆంక్షల ఉపసంహరణ వంటి కీలక అంశాలపై పట్టుబడుతోంది. ఈ తాజా పరిణామాలు ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్య సంబంధాల్లో ఉన్న సంక్లిష్టతను, తీవ్రమైన అపనమ్మకాన్ని మరోసారి బహిర్గతం చేశాయి.