అంతర్జాతీయ సముద్ర రవాణా మార్గాల్లో అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) విషయంలో ఇరాన్ తీసుకున్న నిర్ణయం ప్రపంచ దేశాలను ఉలిక్కిపడేలా చేసింది. హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి పునరుద్ధరిస్తున్నట్లు ప్రకటించిన ఇరాన్, కేవలం గంటల వ్యవధిలోనే తన నిర్ణయాన్ని మార్చుకుని ప్రపంచానికి షాకిచ్చింది. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన ఈ మార్గాన్ని మళ్ళీ మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటించడంతో ప్రపంచ మార్కెట్లు ఒక్కసారిగా ఆందోళనలో పడ్డాయి. గత కొంతకాలంగా అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు ఈ నిర్ణయంతో మరో స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ముఖ్యంగా సముద్ర మార్గాల ద్వారా జరిగే చమురు రవాణాపై ఈ ప్రభావం తీవ్రంగా ఉండబోతోందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
అమెరికా తీరుపై ఆగ్రహం
అమెరికా తన హామీలను విస్మరించిందని, ఇరాన్ ఓడరేవుల నుండి రాకపోకలు సాగించే నౌకలను అక్రమంగా అడ్డుకుంటోందని ఇరాన్ మిలిటరీ కమాండ్ తీవ్రంగా మండిపడింది. తమ సార్వభౌమాధికారానికి భంగం కలిగేలా యూఎస్ వ్యవహరిస్తోందని, అమెరికా తన పద్ధతి మార్చుకునే వరకు హార్ముజ్ జలసంధిపై తమ నియంత్రణ కొనసాగుతుందని స్పష్టం చేసింది. ఒప్పందాలను తుంగలో తొక్కి అమెరికా ఏకపక్షంగా వ్యవహరించడం వల్లే తాము ఈ కఠిన నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి వచ్చిందని ఇరాన్ తన ప్రకటనలో ఫైర్ అయ్యింది.
ప్రపంచ వాణిజ్యంపై ప్రభావం
హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత అంటే ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు ఐదో వంతు నిలిచిపోవడమే. ఈ మార్గం గుండానే సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, కువైట్ వంటి దేశాల నుండి చమురు ఎగుమతులు జరుగుతాయి. ఇప్పుడు ఇరాన్ మళ్ళీ ఆంక్షలు విధించడంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడిచమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకే అవకాశం ఉంది. ఈ ఉద్రిక్తతలు యుద్ధ వాతావరణానికి దారితీయకుండా అంతర్జాతీయ సమాజం మధ్యవర్తిత్వం వహించాలని పలు దేశాలు కోరుతున్నాయి. రాబోయే కొద్ది రోజులు గల్ఫ్ ప్రాంతంలో నెలకొనే పరిస్థితులు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపనున్నాయి.