Apollo 13: 56 ఏళ్ల క్రితం సరిగ్గా ఇదే రోజున అంటే 11 ఏప్రిల్ 1970న నాసా ‘అపోలో-13’ మిషన్ను ప్రారంభించింది. ముగ్గురు వ్యోమగాములు జేమ్స్ లవెల్, థామస్ మాటింగ్లీ, ఫ్రెడ్ హైస్ చంద్రునిపై అడుగు పెట్టడానికి వెళ్లారు. కానీ ఆక్సిజన్ ట్యాంక్ పేలడంతో చంద్రుడిపై దిగాలనే మిషన్ రద్దు చేయాల్సి వచ్చింది. ఆ ముగ్గురు వ్యోమగాముల ప్రాణాలను కాపాడేందుకు గ్రౌండ్ కంట్రోల్ టీమ్ భారీ రెస్క్యూ ఆపరేషన్ నిర్వహించాల్సి వచ్చింది.
అపోలో-13 పొరపాటున సృష్టించిన రికార్డు ఏంటి?
చంద్రునిపై ల్యాండింగ్ మిషన్ రద్దయిన తర్వాత అపోలో-13 ఒక వైపు నుండి చంద్రుని వెనుక భాగం గుండా ప్రయాణించి, మరోవైపు నుండి భూమి వైపు తిరిగి వచ్చింది. చంద్రుని వెనుక గుండా ప్రయాణించి తిరిగి రావడం తప్పనిసరి కావడంతో ఈ మిషన్ పొరపాటున చంద్రుని ఉపరితలం నుండి 254 కిలోమీటర్లు, భూమి ఉపరితలం నుండి 4,00,171 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణించి ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించింది.
అపోలో-13 రికార్డును బ్రేక్ చేసిన ఆర్టెమిస్-2
1 ఏప్రిల్ 2026న ప్రారంభమైన ‘ఆర్టెమిస్-2’ మిషన్కు చెందిన నలుగురు వ్యోమగాములు 56 ఏళ్ల తర్వాత అపోలో-13 రికార్డును బద్దలు కొట్టారు. వారు 6 ఏప్రిల్ 2026 రాత్రి 11 గంటల 26 నిమిషాలకు చంద్రుని వెనుక భాగంలో భూమి ఉపరితలం నుండి 4,06,771 కి.మీ దూరం వరకు వెళ్లారు. అంటే అపోలో-13 కంటే ఎక్కువ దూరం ఈ మిషన్ ప్రయాణించింది. అయితే ఈ మిషన్ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం చంద్రుని చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి తిరిగి రావడం మాత్రమే.
అపోలో-13 అంతరిక్ష నౌక 3 మాడ్యూల్స్తో నిర్మితమైంది
అపోలో-13 అంతరిక్ష నౌకలో మూడు భాగాలు (మాడ్యూల్స్) ఉన్నాయి. ఒకటి కమాండ్ మాడ్యూల్- ఇందులోనే ముగ్గురు వ్యోమగాములు ఉన్నారు. దీని ద్వారానే వారు భూమికి తిరిగి వచ్చారు. రెండవది సర్వీస్ మాడ్యూల్- ఇందులో ఇంధనం, ఆక్సిజన్ ట్యాంకులు, విద్యుత్ సరఫరా పరికరాలు ఉన్నాయి. మూడవది లూనార్ మాడ్యూల్-దీని ద్వారా వ్యోమగాములు చంద్రునిపై దిగాల్సి ఉంది. కానీ ప్రమాదం జరిగినప్పుడు వ్యోమగాములు దీనినే ‘లైఫ్ బోట్’గా మార్చుకుని ప్రాణాలు కాపాడుకున్నారు.
అపోలో-13 ఆక్సిజన్ ట్యాంక్ ఎలా పేలింది?
మిషన్ ప్రారంభమైన 56 గంటల తర్వాత వ్యోమగాములు భూమి నుండి 3.20 లక్షల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నారు. క్రూ మెంబర్స్ ల్యాండింగ్ మాడ్యూల్ ‘అక్వేరియస్’ను పరీక్షిస్తున్నారు. త్వరలో వారు చంద్రుని కక్ష్యలోకి ప్రవేశించాల్సి ఉంది. కానీ ఇంతలోనే సర్వీస్ మాడ్యూల్లోని ఆక్సిజన్ ట్యాంక్ పేలిపోయింది.
Also Read: Mathura Boat Tragedy : మథుర పడవ ప్రమాద ఘటన పై సోనూసూద్ రియాక్షన్
కమాండ్ మాడ్యూల్ నుండి ఆక్సిజన్ లీక్
పేలుడు కారణంగా కమాండ్ మాడ్యూల్ నుండి ఆక్సిజన్ లీక్ అవ్వడం ప్రారంభమైంది. ఆక్సిజన్, విద్యుత్, నీటి సరఫరా కూడా నిలిచిపోయింది. వ్యోమగాములు కంట్రోల్ రూమ్కు సమాచారం అందించారు. సమస్య తీవ్రతను గమనించిన అధికారులు చంద్రునిపై ల్యాండింగ్ మిషన్ను రద్దు చేశారు. వ్యోమగాములను వెంటనే ‘లూనార్ మాడ్యూల్’లోకి వెళ్లాలని ఆదేశించారు. నిజానికి ఈ లూనార్ మాడ్యూల్ కేవలం ఇద్దరు వ్యక్తులకు, 45 గంటల పాటు మాత్రమే విద్యుత్ సరఫరా చేసేలా రూపొందించబడింది. కానీ దీనినే లైఫ్ బోట్గా మార్చుకుని ముగ్గురు వ్యోమగాములు భూమికి తిరిగి రావాల్సి వచ్చింది.
లూనార్ మాడ్యూల్ ‘లైఫ్ బోట్’గా ఎలా మారింది?
లూనార్ మాడ్యూల్లో ముగ్గురు వ్యక్తులు సుమారు 90 గంటలు గడపాల్సి వచ్చింది. 3 లక్షల కిలోమీటర్ల కంటే ఎక్కువ ప్రయాణం చేసి భూమికి చేరుకోవాలి. అందుకే వ్యోమగాములు నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించారు. కేబిన్ ఉష్ణోగ్రతను గడ్డకట్టే చలి కంటే కేవలం కొన్ని డిగ్రీలు మాత్రమే ఎక్కువగా ఉంచారు. మాడ్యూల్ నుండి కార్బన్-డై-ఆక్సైడ్ను బయటకు పంపడం పెద్ద సమస్యగా మారింది. ఎందుకంటే కమాండ్ మాడ్యూల్లోని చతురస్రాకారపు లిథియం హైడ్రాక్సైడ్ డబ్బాలు లూనార్ మాడ్యూల్లోని గుండ్రని రంధ్రాలకు సరిపోలేదు. అప్పుడు భూమిపై ఉన్న మిషన్ కంట్రోల్ టీమ్ అక్కడ అందుబాటులో ఉన్న వస్తువులతో ఒక ‘జుగాడ్’ (తాత్కాలిక ఏర్పాటు) అడాప్టర్ను తయారు చేసింది. వ్యోమగాములు అదే నమూనాను అనుసరించి అడాప్టర్ను తయారు చేసి బిగించడంతో ప్రాణాలు నిలిచాయి.
ఏప్రిల్ 15న నమోదైన రికార్డు
ఏప్రిల్ 14న అపోలో-13 తిరిగి వచ్చే క్రమంలో చంద్రుని వెనుక భాగానికి చేరుకుంది. ఆ సమయంలో చంద్రుని ఫోటోలు తీశారు. భూమికి త్వరగా చేరుకోవడానికి ఇంజిన్ను 5 నిమిషాల పాటు మండించాల్సి ఉంది. ఏప్రిల్ 15, 1970న వారు భూమి ఉపరితలం నుండి 4,00,171 కి.మీ దూరం నుండి భూమి వైపు ప్రయాణాన్ని వేగవంతం చేశారు.
ముగ్గురు వ్యోమగాముల ప్రాణాలు ఇలా దక్కాయి
ఏప్రిల్ 17న భూ వాతావరణంలోకి ప్రవేశించే ముందు లూనార్ మాడ్యూల్ నుండి కమాండ్ మాడ్యూల్ను వేరు చేశారు. మధ్యాహ్నం 1 గంట ప్రాంతంలో భూ వాతావరణంలోకి ప్రవేశించారు. హీట్ షీల్డ్ దెబ్బతింటుందేమోనని, దానివల్ల మాడ్యూల్ పేలిపోతుందేమోనని భయం నెలకొంది. ఆ సమయంలో మిషన్ కంట్రోల్తో 4 నిమిషాల పాటు సంబంధాలు తెగిపోయాయి. చివరకు అపోలో-13 పారాచూట్లు కనిపించాయి. ముగ్గురు వ్యోమగాములు సురక్షితంగా పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో దిగారు. ఈ విధంగా అపోలో-13 ఒకవైపు ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించగా, మరోవైపు వ్యోమగాములు మృత్యువును జయించి భూమికి తిరిగి వచ్చారు.