హోర్ముజ్ జలసంధిలో రెండు యూఏఈ ట్యాంకర్లపై ఇరాన్ క్షిపణి దాడి చేసి, ఒక భారతీయ సిబ్బంది మరణించగా, పలువురు గాయపడిన నేపథ్యంలో, విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ (MEA) ఇరాన్ డిప్యూటీ అంబాసిడర్ను న్యూఢిల్లీకి పిలిపించిందని ప్రభుత్వ వర్గాలు సోమవారం తెలిపాయి.
ప్రస్తుతం ఇరాన్ రాయబారి న్యూఢిల్లీలో లేకపోవడంతో, విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఆయనకు బదులుగా డిప్యూటీ అంబాసిడర్ను పిలిపించిందని ఆ వర్గాలు తెలిపాయి.
ఒమన్ ప్రాదేశిక జలాల్లోని హోర్ముజ్ జలసంధి దక్షిణ షిప్పింగ్ మార్గంలో ‘మొంబాసా’, ‘అల్ బహియా’ ట్యాంకర్లపై ఇరాన్ క్రూయిజ్ క్షిపణులు దాడి చేశాయని యూఏఈ ప్రకటించిన ఒక రోజు తర్వాత ఈ దౌత్యపరమైన చర్య చోటుచేసుకుంది. ఈ దాడిలో ఒక భారతీయ సిబ్బంది మరణించగా, ఆరుగురు భారతీయులు, ఇద్దరు ఉక్రేనియన్లతో సహా మరో ఎనిమిది మంది గాయపడ్డారు. గాయపడిన వారిలో నలుగురి పరిస్థితి విషమంగా ఉంది.
ప్రపంచంలోనే అత్యంత రద్దీగా ఉండే సముద్ర వాణిజ్య మార్గాలలో ఒకటైన ఈ జలసంధిలో వాణిజ్య నౌకలపై పనిచేస్తున్న భారతీయ పౌరుల భద్రతపై భారతదేశం యొక్క తీవ్ర ఆందోళనను విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ తెలియజేయనుంది. అలాగే, హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా జరిగే నౌకాయాన భద్రతకు సంబంధించి హామీలను కూడా కోరనుంది.
భారతదేశం యొక్క ముడి చమురు మరియు ఎల్ఎన్జి దిగుమతులలో గణనీయమైన భాగం రవాణా అయ్యే ఈ వ్యూహాత్మక జలమార్గంలో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ తాజా దౌత్యపరమైన చర్య చోటుచేసుకుంది. ఈ దాడి వాణిజ్య నౌకల భద్రతపై మరియు ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలపై పడగల ప్రభావంపై ఆందోళనలను కూడా పెంచింది.
ప్రమాదంలో భారతీయులు
గత కొన్ని నెలలుగా హోర్ముజ్ జలసంధిని చుట్టుముట్టిన విస్తృత భద్రతా సంక్షోభంలో ఈ తాజా ట్యాంకర్ దాడి ఒక భాగం. అమెరికా, ఇరాన్ల మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో, మార్చి 2024 నుండి ఈ వ్యూహాత్మక జలమార్గంపై పదేపదే దాడులు జరుగుతున్నాయి.
జూన్ నెల ప్రారంభంలో, అమెరికా దళాలు ఒమన్ సమీపంలో మరియు హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రవేశద్వారం వద్ద మారివెక్స్, సెట్టెబెల్లో మరియు జల్వీర్ అనే మూడు వాణిజ్య ట్యాంకర్లపై దాడి చేశాయి. ఈ మూడు నౌకలలో అధికశాతం భారతీయ సిబ్బంది ఉన్నారు. అమెరికా ఆదేశాలను పాటించలేదనే ఆరోపణలపై అమెరికా విమానాలు నౌక యొక్క ఇంజిన్ రూమ్ను లక్ష్యంగా చేసుకోవడంతో, ఎం.టి. సెట్టెబెల్లోపై జరిగిన దాడి అత్యంత ప్రాణాంతకంగా మారింది, ఇందులో ముగ్గురు భారతీయ నావికులు మరణించారు. ఓడలోని 24 మంది సిబ్బందిలో 21 మందిని ఆ తర్వాత ఒమన్ నావికాదళం రక్షించింది.
ఈ సంఘర్షణను పర్యవేక్షిస్తున్న భారతీయ సముద్రయాన సంఘాల ప్రకారం, ఈ తాజా ఘటనకు ముందే, హోర్ముజ్కు సంబంధించి అమెరికా దళాలు లేదా ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ జరిపిన దాడులలో కనీసం ఏడుగురు భారతీయ నావికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. వాణిజ్య నౌకలను లక్ష్యంగా చేసుకుని జరిగిన క్షిపణి మరియు డ్రోన్ దాడులలో మరో ఇరవైకి పైగా మంది గాయపడ్డారు లేదా మానసిక క్షోభకు గురయ్యారు.
అమెరికా మాదిరిగానే వ్యవహరించడం
గత నెలలో వాణిజ్య నౌకలపై అమెరికా దాడుల తర్వాత అనుసరించిన దౌత్య మార్గాన్ని అనుసరించి, ఇరాన్ డిప్యూటీ అంబాసిడర్ను పిలిపించాలన్న విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ నిర్ణయం తీసుకుంది.
జూన్ ఆరంభంలో సెట్టెబెల్లో మరియు ఇతర నౌకలపై జరిగిన దాడుల అనంతరం, భారత్ వారం రోజుల్లోనే అమెరికా ఛార్జ్ డి అఫైర్స్ జాసన్ మీక్స్ను రెండుసార్లు పిలిపించింది. పౌర నౌకాయానంపై “ప్రాణాంతక మరియు ఘోరమైన బలప్రయోగం” “ఆమోదయోగ్యం కాదు” అని విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ అభివర్ణించింది. అటువంటి చర్యలు సముద్ర భద్రతకు ప్రమాదం కలిగిస్తాయని, ప్రపంచ వాణిజ్యానికి అంతరాయం కలిగిస్తాయని హెచ్చరించింది.
తరువాత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ జీ7 శిఖరాగ్ర సమావేశంలో ఈ విషయాన్ని లేవనెత్తారు. అక్కడ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సమక్షంలో, సముద్రయాన సిబ్బంది భద్రతను నిర్ధారించడం, నౌకాయాన స్వేచ్ఛను పరిరక్షించడం, మరియు హోర్ముజ్ జలసంధి వంటి కీలక సముద్ర మార్గాలలో సైనికీకరణను నిరోధించడం వంటి వాటి ఆవశ్యకతను ఆయన నొక్కి చెప్పారు.