తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఎండల తీవ్రత ఇప్పుడే గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుతోంది. మార్చి మొదటి వారంలోనే ఉష్ణోగ్రతలు 40 డిగ్రీల సెంటీగ్రేడ్ను దాటడంతో సామాన్య ప్రజలు, ముఖ్యంగా నిరుపేద కూలీలు అల్లాడిపోతున్నారు. ఇటువంటి కఠిన పరిస్థితుల్లో వడదెబ్బ తగిలి ప్రాణాలు కోల్పోయిన వారి కుటుంబాలను ఆదుకునేందుకు ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం అత్యంత కీలకమైన నిర్ణయం తీసుకుంది. గతంలో వడదెబ్బ మరణాలకు కేవలం రూ. 50 వేలు మాత్రమే ఎక్స్గ్రేషియాగా ఇచ్చేవారు, కానీ ప్రస్తుత పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకుని ఆ మొత్తాన్ని ఏకంగా రూ. 4 లక్షలకు పెంచుతూ ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఉపాధి కోసం ఎండలో శ్రమిస్తూ ప్రాణాలు కోల్పోయే నిరుపేదల కుటుంబాలకు ఈ నిర్ణయం ఒక గొప్ప ఆర్థిక భరోసాను కల్పిస్తుంది.
అయితే, ఈ పరిహారం పొందడంపై క్షేత్రస్థాయిలో సరైన అవగాహన లేకపోవడం వల్ల చాలా మంది బాధితులు ఈ అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోలేకపోతున్నారు. వడదెబ్బ మరణాన్ని ధ్రువీకరించడానికి ప్రతి మండలంలో తహసీల్దార్, వైద్యాధికారి మరియు ఎస్సైలతో కూడిన ఒక ‘త్రిసభ్య కమిటీ’ బాధ్యత వహిస్తుంది. ఒక వ్యక్తి వడదెబ్బతో చనిపోయినట్లు భావిస్తే, తక్షణమే ఈ కమిటీకి సమాచారం అందించాలి. ఈ పరిహారం అందడంలో పోస్ట్మార్టం నివేదిక అత్యంత కీలకం. ఆ మరణం ఎండ వేడిమి వల్లే సంభవించిందని శాస్త్రీయంగా నిర్ధారించడానికి వైద్యులు తప్పనిసరిగా పోస్ట్మార్టం నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. ఈ ప్రక్రియ ద్వారా మాత్రమే ఆ మరణం ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం ఎక్స్గ్రేషియాకు అర్హత పొందుతుంది.
ప్రభుత్వ పరిహారం పొందడానికి బాధితుల కుటుంబ సభ్యులు ఒక క్రమపద్ధతిలో దరఖాస్తు చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది. మొదట స్థానిక పోలీస్ స్టేషన్లో ఫిర్యాదు చేసి ఎఫ్ఐఆర్ (FIR) మరియు పంచనామా రిపోర్టును పొందాలి. వీటికి తోడు డెత్ సర్టిఫికేట్ మరియు పోస్ట్మార్టం నివేదికను జత చేసి స్థానిక తహసీల్దార్ కార్యాలయంలో దరఖాస్తు చేసుకోవాలి. మండల స్థాయి కమిటీ పంపిన ఈ నివేదికలను ఆర్డీఓ (RDO) మరియు జిల్లా కలెక్టర్ పరిశీలించి, అర్హులకు రూ. 4 లక్షల మొత్తాన్ని మంజూరు చేస్తారు. ఎండల తీవ్రత దృష్ట్యా ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండాలని, ఒకవేళ దురదృష్టవశాత్తూ ఎవరైనా మరణిస్తే ఈ విధివిధానాలను పాటించి ప్రభుత్వ సాయం పొందాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు.