అంతర్జాతీయంగా నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య కొనసాగుతున్న యుద్ధం ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్ను కుదిపేస్తోంది. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో దేశీయంగా ఇంధన కొరత ఏర్పడకుండా మరియు చమురు కంపెనీల నష్టాలను తగ్గించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం అత్యంత కీలకమైన నిర్ణయాలను తీసుకుంది. పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల సవరణ విధానంలో తీసుకువచ్చిన మార్పులు ఇప్పుడు వాహనదారుల్లో ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తున్నాయి.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇంధన ధరల విషయంలో ఒక కీలక నిర్ణయాన్ని ప్రకటించింది. ఇకపై ప్రతి 15 రోజులకు ఒకసారి అంతర్జాతీయ ముడి చమురు ధరలకు అనుగుణంగా దేశీయ పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను సమీక్షించి, సవరించనున్నారు. సెంట్రల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇన్డైరెక్ట్ టాక్సెస్ అండ్ కస్టమ్స్ (CBIC) ఛైర్మన్ వివేక్ చతుర్వేది వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. యుద్ధం కారణంగా ముడి చమురు ధర బ్యారెల్కు 70 డాలర్ల నుండి 107 డాలర్లకు చేరింది. దీనివల్ల చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీలు ఎదుర్కొంటున్న భారీ నష్టాలను పూడ్చేందుకు, ధరల సవరణ కాలాన్ని క్రమబద్ధీకరించడం అనివార్యమైంది. ఈ మార్పు వల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో వచ్చే హెచ్చుతగ్గులు నేరుగా దేశీయ ధరలపై ప్రభావం చూపనున్నాయి.
ఎక్సైజ్ డ్యూటీ కోత మరియు విండ్ఫాల్ టాక్స్ పునరుద్ధరణ
చమురు కంపెనీలకు ఊరటనిచ్చేందుకు ప్రభుత్వం పెట్రోల్, డీజిల్పై స్పెషల్ అడిషనల్ ఎక్సైజ్ డ్యూటీని (SAED) భారీగా తగ్గించింది. పెట్రోల్పై లీటరుకు ఎక్సైజ్ డ్యూటీని రూ. 13 నుండి రూ. 3కి తగ్గించగా, డీజిల్పై గతంలో ఉన్న రూ. 10 సుంకాన్ని ఏకంగా సున్నాకు చేర్చింది. ఈ చర్య వల్ల ప్రభుత్వానికి 15 రోజుల్లో దాదాపు రూ. 7 వేల కోట్ల ఆదాయం తగ్గనుంది. అయితే, ఇదే సమయంలో దేశం నుండి ఇంధన ఎగుమతులను అరికట్టేందుకు ‘విండ్ఫాల్ టాక్స్’ను మళ్ళీ తీసుకువచ్చింది. డీజిల్, ఏటీఎఫ్ ఎగుమతులపై విధించిన ఈ సుంకాల ద్వారా ప్రభుత్వానికి కొంత మేర ఆదాయం సమకూరనుంది. ఇది దేశీయంగా ఇంధన లభ్యతను పెంచడానికి తోడ్పడుతుంది.
వినియోగదారులపై ప్రభావం మరియు ప్రస్తుత ధరలు
ప్రభుత్వం ఎక్సైజ్ డ్యూటీని తగ్గించినప్పటికీ, అది నేరుగా వినియోగదారులకు పెట్రోల్ బంకుల వద్ద ధరల తగ్గింపుగా కనిపించకపోవచ్చు. ఎందుకంటే ఈ కోత ప్రధానంగా నష్టాల్లో ఉన్న చమురు కంపెనీలను ఆదుకోవడానికే ఉద్దేశించబడింది. ప్రస్తుతం హైదరాబాద్లో లీటర్ పెట్రోల్ ధర రూ. 107.46 మరియు డీజిల్ ధర రూ. 95.70 వద్ద స్థిరంగా ఉన్నాయి. అయితే, ప్రతి 15 రోజులకు ఒకసారి ధరల సమీక్ష జరిగే విధానం అమల్లోకి వస్తే, అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు ధరలు తగ్గితేనే సామాన్యులకు ఉపశమనం లభిస్తుంది. యుద్ధం సుదీర్ఘకాలం కొనసాగితే మాత్రం భవిష్యత్తులో ఇంధన ధరలు మరింత ప్రియమయ్యే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.