భారత్ అంతరిక్ష రంగంలో మరో అరుదైన ఘట్టానికి వేదిక కానుంది. దేశంలోని తొలి ప్రైవేటు ఆర్బిటల్ రాకెట్ విక్రమ్-1 ప్రయోగంలో ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన ల్యాబ్-గ్రోన్ వజ్ర కమలం అంతరిక్షంలోకి ప్రయాణించనుంది. బెంగళూరుకు చెందిన కాస్మోస్ డైమండ్స్ ఈ విశిష్ట కళాఖండాన్ని రూపొందించగా, భారతదేశంలో తయారైన ల్యాబ్-గ్రోన్ వజ్ర కళాఖండం అంతరిక్షంలోకి వెళ్లడం ఇదే తొలిసారి కావడం విశేషం. ఈ ప్రాజెక్టును ప్రకటిస్తూ సంస్థ విడుదల చేసిన వీడియోలో ఆసక్తికర విషయాలను వెల్లడించింది. రాకెట్లో ఏ వస్తువును పంపాలనే అంశంపై తమ బృందం అనేక నెలల పాటు చర్చలు జరిపినట్లు తెలిపింది. మొదట భారీ వజ్రాన్ని పంపాలనే ఆలోచన వచ్చినప్పటికీ, చివరకు భారతీయ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలిచే జాతీయ పుష్పం కమలాన్ని ఎంపిక చేసినట్లు వివరించింది.
భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాల్లో కమలానికి అత్యంత ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. పవిత్రత, సృష్టి, జ్ఞానం, ఆత్మవికాసానికి కమలం ప్రతీకగా భావిస్తారు. హిందూ, బౌద్ధ సంప్రదాయాల్లో విష్ణుమూర్తి, మహాలక్ష్మి, బ్రహ్మదేవుడు, సరస్వతీదేవి, బుద్ధుడితో కమలానికి ఉన్న అనుబంధాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ఈ కళాఖండాన్ని రూపొందించినట్లు సంస్థ పేర్కొంది. అలాగే ‘కాస్మోస్’ అనే పదానికి విశ్వం అనే అర్థం ఉండగా, భారతీయ సృష్టి తత్వంలో విశ్వం కమలం నుంచి ఆవిర్భవించిందనే భావన కూడా ఈ రూపకల్పనకు ప్రేరణగా నిలిచిందని వెల్లడించింది. ఈ వజ్ర కమలం తయారీలో అత్యాధునిక సాంకేతికతను వినియోగించారు. అనేక నమూనాలను పరిశీలించిన తర్వాత తుది రూపకల్పనకు ఆమోదం లభించింది. కమలం మధ్యభాగాన్ని బంగారంతో రూపొందించగా, చుట్టూ అత్యంత నాణ్యమైన ల్యాబ్-గ్రోన్ వజ్రాలను అమర్చారు. బంగారు కేంద్రభాగం లక్ష్మీదేవి, బ్రహ్మదేవుడి ఆసనాన్ని సూచించేలా ప్రత్యేకంగా రూపొందించినట్లు సంస్థ తెలిపింది. కళాత్మకతతో పాటు భారతీయ ఆధ్యాత్మికతను ప్రతిబింబించేలా ప్రతి అంశాన్ని జాగ్రత్తగా తీర్చిదిద్దినట్లు వివరించింది.
అంతరిక్ష ప్రయాణానికి అనువుగా ఈ కళాఖండంపై కఠిన పరీక్షలు నిర్వహించారు. రాకెట్ ప్రయోగ సమయంలో ఏర్పడే తీవ్రమైన ప్రకంపనలు, అధిక ఒత్తిడి, వేగవంతమైన కదలికలను తట్టుకునేలా నిర్మాణ బలాన్ని పరీక్షించినట్లు సంస్థ వెల్లడించింది. వైబ్రేషన్, స్థిరత్వం, మన్నిక వంటి అన్ని పరీక్షలను విజయవంతంగా పూర్తి చేసిన తర్వాతే దీన్ని ప్రయోగానికి ఎంపిక చేసినట్లు తెలిపింది. ప్రయోగ సమయంలో ఒక్క వజ్రం కూడా ఊడిపోకుండా ప్రత్యేక ఇంజినీరింగ్ విధానాలను అనుసరించినట్లు వివరించింది. ఈ వజ్ర కమలం శాస్త్రీయ పరిశోధనలకు సంబంధించిన పేలోడ్ కాకపోయినా, భారతదేశ కళాత్మక ప్రతిభ, ఆధునిక సాంకేతిక నైపుణ్యం, సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని ప్రపంచానికి పరిచయం చేసే ప్రతీకగా అంతరిక్షంలోకి పంపుతున్నట్లు కాస్మోస్ డైమండ్స్ పేర్కొంది. విజ్ఞానం, కళ, సంస్కృతి కలయికకు ఇది నిదర్శనంగా నిలుస్తుందని సంస్థ అభిప్రాయపడింది. మరోవైపు, స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ అభివృద్ధి చేసిన విక్రమ్-1 ప్రయోగం కూడా భారత అంతరిక్ష రంగానికి కీలక మైలురాయిగా భావిస్తున్నారు. ఈ మిషన్ విజయవంతమైతే కక్ష్యలోకి ఉపగ్రహాలను ప్రవేశపెట్టిన తొలి భారత ప్రైవేటు ఆర్బిటల్ రాకెట్గా విక్రమ్-1 చరిత్ర సృష్టించనుంది. అదే సమయంలో భారతీయ సాంకేతికతతో రూపొందించిన తొలి ల్యాబ్-గ్రోన్ వజ్ర కమలం కూడా అంతరిక్షంలో స్థానం సంపాదించి, భారత ఆవిష్కరణలకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రత్యేక గుర్తింపు తీసుకురానుంది.