అమెరికా-రష్యా మధ్య ముగిసిన ‘న్యూ స్టార్ట్’ ఒప్పందం.. అణు యుద్ధ భయం!

Russia- America: నియంత్రణ లేని అణు ఆయుధాల తయారీ 2011 నుండి అమలులో ఉన్న ఈ ఒప్పందం ప్రకారం.. ఇరు దేశాలు గరిష్టంగా 1550 వార్‌హెడ్‌లు, 700 లాంచర్లు, 800 మోహరించిన లాంచర్లను మాత్రమే ఉంచుకోవడానికి అనుమతి ఉంది. ఈ ఒప్పందం ముగియడంతో 50 ఏళ్ల తర్వాత మొదటిసారిగా ఇరు దేశాలపై అణు ఆయుధాల తయారీ విషయంలో ఎటువంటి ఆంక్షలు లేకుండా పోయాయి. ఇది ప్రపంచ భద్రతకు తీవ్ర ముప్పు అని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

రష్యా ప్రతిపాదనను పట్టించుకోని అమెరికా

రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ సెప్టెంబర్ 2025లో ఈ ఒప్పందాన్ని మరో ఏడాది పాటు పొడిగించాలని ప్రతిపాదించారు. అయితే అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ఈ ప్రతిపాదనపై ఎటువంటి అధికారిక స్పందన ఇవ్వలేదు. నేటి పరిస్థితుల్లో చైనా ఈ ఒప్పందంలో భాగస్వామి కానప్పుడు దీనికి ప్రాముఖ్యత లేదని అమెరికా భావిస్తోంది. ఇప్పుడు రష్యా కూడా ఈ నిబంధనలను పాటించడానికి నిరాకరించడంతో అణు ఆయుధాల పోటీ మళ్లీ మొదలయ్యే ప్రమాదం పొంచి ఉంది.

Also Read: మూగ, చెవిటి యువతిపై కన్నతండ్రే అత్యాచారం..

ఒప్పందం నేపథ్యం.. ఒబామా – మెద్వెదేవ్ సంతకాలు

2010లో కుదిరిన ఈ ‘న్యూ స్ట్రాటజిక్ ఆర్మ్స్ రిడక్షన్ ట్రీటీ’ 2011లో అమలులోకి వచ్చింది. అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా, రష్యా మాజీ అధ్యక్షుడు డిమిత్రి మెద్వెదేవ్ దీనిపై సంతకాలు చేశారు. ఒక దేశపు రాజకీయ, సైనిక, పారిశ్రామిక కేంద్రాలను నాశనం చేయగల భారీ అణు ఆయుధాల మోహరింపును పరిమితం చేయడం ఈ ఒప్పందం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

1970ల నుండి సాగిన అణు చర్చల ప్రస్థానం

అమెరికా-రష్యాల మధ్య అణు నియంత్రణ చర్చలు 1970ల నాటి శీతల యుద్ధ కాలంలో ప్రారంభమయ్యాయి:

SALT ఒప్పందం: అణు ఆయుధాల సంఖ్యను అరికట్టాలని ప్రతిపాదించారు.

1991 (START-I): జార్జ్ బుష్, గోర్బచెవ్ మధ్య ఒప్పందం కుదిరి అణు ఆయుధాలపై ఆంక్షలు విధించారు.

1993 (START-II): ఆయుధాల తగ్గింపుపై ఒప్పందం జరిగినప్పటికీ అది సరిగ్గా అమలు కాలేదు.

2002 (SORT): జార్జ్ బుష్- పుతిన్ మధ్య 1700-2200 వార్‌హెడ్‌లను తగ్గించడానికి అంగీకారం కుదిరింది.

2011 (New START): 2010లో ప్రాగ్ నగరంలో సంతకాలు జరగగా 2011 ఫిబ్రవరి 5 నుండి అమలులోకి వచ్చింది. దీనిని 2021లో జో బైడెన్ మరో ఐదేళ్లు పొడిగించారు.

ప్రపంచవ్యాప్తంగా అణు ఆయుధాల నిల్వలు

ప్రస్తుతం ప్రపంచంలోని అణు ఆయుధాలలో 90 శాతానికి పైగా రష్యా- అమెరికా వద్దే ఉన్నాయి.

రష్యా: 4309 వార్‌హెడ్‌లు (జనవరి 2025 నాటికి)

అమెరికా: 3700 వార్‌హెడ్‌లు

చైనా: 600 వార్‌హెడ్‌లు

ఫ్రాన్స్: 290 వార్‌హెడ్‌లు

బ్రిటన్: 225 వార్‌హెడ్‌లు