Operation Cactus: 1988లో దక్షిణ ఆసియా చరిత్రలోనే అత్యంత వేగవంతమైన, నిర్ణయాత్మకమైన సైనిక రెస్క్యూ మిషన్లలో ఒకదానిని భారత్ చేపట్టింది. అదే ‘ఆపరేషన్ కాక్టస్’. ఈ ఆపరేషన్ మాల్దీవుల అధ్యక్షుడు మామూన్ అబ్దుల్ గయ్యూమ్ ప్రాణాలను కాపాడింది. రాజధాని మాలె నడిబొడ్డున అకస్మాత్తుగా జరిగిన సాయుధ తిరుగుబాటుతో ఆయన ప్రభుత్వం కూలిపోయే స్థితికి చేరుకుంది. ఆ తర్వాత జరిగిన పరిణామాలు ప్రపంచాన్ని విస్మయానికి గురిచేశాయి.
మాల్దీవుల్లో అకస్మాత్తుగా తిరుగుబాటు
1988 నవంబర్ 3 ఉదయం సాయుధ తిరుగుబాటుదారులు మాల్దీవుల రాజధాని మాలెపై దాడి చేశారు. శ్రీలంకకు చెందిన తమిళ తీవ్రవాద బృందం ‘పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ తమిళ్ ఈలం’కు చెందిన సుమారు 80 నుండి 200 మంది కిరాయి సైనికులు ఈ దాడికి పాల్పడ్డారు. వారు ప్రభుత్వ భవనాలు, కమ్యూనికేషన్ కేంద్రాలు, వ్యూహాత్మక ప్రాంతాలను వేగంగా స్వాధీనం చేసుకుని, అధ్యక్షుడు గయ్యూమ్ ప్రభుత్వాన్ని కూలదోయాలని ప్రయత్నించారు.
అధ్యక్షుడు రహస్య ప్రదేశానికి..
తిరుగుబాటుదారులు నగరాన్ని తమ ఆధీనంలోకి తెచ్చుకుంటున్న తరుణంలో అధ్యక్షుడి భద్రతా సిబ్బంది అప్రమత్తమయ్యారు. ఆయన శత్రువులకు చిక్కకుండా లేదా ప్రాణాపాయం కలగకుండా ఒక సురక్షిత ప్రాంతానికి రహస్యంగా తరలించారు. ఒంటరిగా మారిపోయి తన ప్రభుత్వం ఉనికి ప్రమాదంలో పడటంతో గయ్యూమ్కు తక్షణమే బాహ్య సైనిక సహాయం అవసరమైంది.
Also Read: న్యూజిలాండ్ భారీ స్కోర్.. టీమిండియా టార్గెట్ ఎంతంటే?
భారతదేశం అందించిన సాయం
అధ్యక్షుడు గయ్యూమ్ అమెరికా, బ్రిటన్, పాకిస్తాన్ వంటి పలు దేశాలను సహాయం కోరారు. కానీ ఏ దేశం కూడా తక్షణమే స్పందించలేకపోయింది. సమయం తక్కువగా ఉండటంతో ఆయన భారత ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీని సంప్రదించారు. పరిస్థితి తీవ్రతను అర్థం చేసుకున్న భారత్.. ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా రంగంలోకి దిగాలని నిర్ణయించుకుంది.
కేవలం కొన్ని గంటల వ్యవధిలోనే భారత్ ‘ఆపరేషన్ కాక్టస్’ను రూపొందించి ప్రారంభించింది. భారత వైమానిక దళానికి చెందిన ‘ఇల్యూషిన్ II’ రవాణా విమానాలు ఎలైట్ పారాట్రూపర్లను తీసుకుని ఆగ్రా నుండి బయలుదేరాయి. 2000 కిలోమీటర్ల కంటే ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించి, సహాయం కోరిన కేవలం 9 గంటల్లోనే మాలె సమీపంలోని హుల్హులే విమానాశ్రయంలో భారత సైనికులు దిగారు.
వేగవంతమైన విజయం
ఆ సమయంలో భారత సైన్యం వద్ద మాల్దీవుల మ్యాప్లు కూడా లేవని, వారు పర్యాటక బ్రోచర్లపై ఆధారపడి ద్వీపాల రూపురేఖలను అర్థం చేసుకున్నారని చెబుతారు. విమానాశ్రయంలో దిగడం కూడా చాలా ప్రమాదకరంగా ఉంది. ఎందుకంటే రన్వే తిరుగుబాటుదారుల చేతుల్లో ఉందో లేదో పైలట్లకు తెలియదు. ఇన్ని సవాళ్లు ఉన్నప్పటికీ భారత సైనికులు విమానాశ్రయాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని పడవల ద్వారా మాలె చేరుకుని తిరుగుబాటుదారులను లొంగదీసుకున్నారు. అధ్యక్షుడిని సురక్షితంగా కాపాడారు.