భారత్–పాకిస్థాన్.. ఖైదీలు, అణు స్థావరాల జాబితాల పరస్పర మార్పిడి

. పాకిస్థాన్ జైళ్లలో 257 మంది భారతీయులు

. భారత జైళ్లలో 424 మంది పాకిస్థాన్ జాతీయులు

. అణు స్థావరాల జాబితాను పంచుకున్న భారత్, పాక్

India Pakistan: భారత్, పాకిస్థాన్ దేశాలు తమ తమ ఆధీనంలో ఉన్న పౌర ఖైదీలు మరియు మత్స్యకారుల జాబితాలను పరస్పరం మార్పిడి చేసుకున్నాయి. 2008లో కుదిరిన ద్వైపాక్షిక ఒప్పందానికి అనుగుణంగా, దౌత్య మార్గాల ద్వారా ఈ సమాచారాన్ని ఇరు దేశాలు పంచుకున్నాయి. ఆ ఒప్పందం ప్రకారం ప్రతి ఏడాది జనవరి 1, జులై 1 తేదీల్లో ఖైదీల పూర్తి వివరాలను ఒకరికొకరు అందించాల్సి ఉంటుంది. ఈ ప్రక్రియ ద్వారా ఖైదీల స్థితిగతులు, వారి గుర్తింపు, కేసుల వివరాలు స్పష్టంగా తెలుసుకునే అవకాశం కలుగుతోంది. ఇరు దేశాల మధ్య తరచూ ఉద్రిక్తతలు ఉన్నప్పటికీ, మానవతా కోణాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని ఈ ఒప్పందాన్ని నిరంతరం అమలు చేయడం విశేషంగా భావిస్తున్నారు. ఖైదీల వివరాల మార్పిడి వల్ల, ముఖ్యంగా పొరపాటున సరిహద్దులు దాటిన మత్స్యకారుల అంశంలో పరిష్కారానికి మార్గం సుగమమవుతుందని అధికారులు పేర్కొంటున్నారు.

తాజాగా మార్పిడి చేసిన జాబితాల ప్రకారం, పాకిస్థాన్ ఆధీనంలో మొత్తం 257 మంది భారతీయులు లేదా భారతీయులుగా పరిగణించబడుతున్న వ్యక్తులు ఉన్నారు. వీరిలో 58 మంది పౌర ఖైదీలు కాగా, 199 మంది మత్స్యకారులు ఉన్నారు. అరేబియా సముద్రంలో అనుకోకుండా సరిహద్దులు దాటడం వల్లే ఎక్కువ మంది మత్స్యకారులు అరెస్టు అవుతున్నారని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఇక, భారతదేశం ఆధీనంలో 424 మంది పాకిస్థాన్ జాతీయులు లేదా పాకిస్థాన్ జాతీయులుగా భావించబడుతున్న వారు ఉన్నారు. ఈ సంఖ్యలో 391 మంది పౌర ఖైదీలు కాగా, 33 మంది మత్స్యకారులు ఉన్నారు. ఈ గణాంకాలు ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న మానవతా సమస్యల తీవ్రతను ప్రతిబింబిస్తున్నాయని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఖైదీల విడుదల, కేసుల వేగవంతమైన పరిష్కారం వంటి అంశాలపై మరింత చర్చ అవసరమని సూచిస్తున్నారు. ఖైదీల జాబితాలతో పాటు, భారత్, పాకిస్థాన్ దేశాలు తమ అణు స్థావరాల జాబితాలను కూడా పరస్పరం పంచుకున్నాయి.

ఒకరి అణు కేంద్రాలపై మరొకరు దాడి చేయకూడదనే ఉద్దేశంతో కుదిరిన ఒప్పందంలో భాగంగా ఈ సమాచార మార్పిడి జరిగింది. దౌత్య మార్గాల ద్వారా ఇరు దేశాలు ఒకే సమయంలో ఈ ప్రక్రియను పూర్తి చేశాయి. అణు స్థావరాల సమాచారం పంచుకునే ఒప్పందంపై 1988 డిసెంబర్ 31న భారత్, పాకిస్థాన్ సంతకాలు చేశాయి. ఈ ఒప్పందం 1991 జనవరి 27న అధికారికంగా అమలులోకి వచ్చింది. దాని ప్రకారం 1992 జనవరి 1 నుంచి ప్రతి సంవత్సరం అణు స్థావరాల జాబితాలను పరస్పరం మార్పిడి చేస్తూ వస్తున్నాయి. ఈసారి జరిగిన మార్పిడి 35వ సారి కావడం గమనార్హం. ఈ చర్యలు ఇరు దేశాల మధ్య కనీస విశ్వాసాన్ని కొనసాగించేందుకు దోహదపడుతున్నాయని అంతర్జాతీయ పరిశీలకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. రాజకీయ భేదాలు ఉన్నా, భద్రతా మరియు మానవతా అంశాల్లో సంభాషణ కొనసాగడం ప్రాంతీయ స్థిరత్వానికి అవసరమని వారు సూచిస్తున్నారు.