అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) వెల్లడించిన గణాంకాల ప్రకారం, పొరుగు దేశం బంగ్లాదేశ్ తలసరి ఆదాయంలో భారత్ను వెనక్కి నెట్టే అవకాశం ఉందన్న వార్త ఆర్థిక వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది. వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరం (2026-27) నాటికి బంగ్లాదేశ్ తలసరి ఆదాయం (Per Capita GDP) భారత్ కంటే ఎక్కువగా ఉండబోతోందని ఐఎంఎఫ్ అంచనా వేసింది. తాజా లెక్కల ప్రకారం, బంగ్లా తలసరి ఆదాయం $2,911 డాలర్లకు చేరుకుంటుందని, అదే సమయంలో భారత్ తలసరి ఆదాయం $2,812 డాలర్ల వద్ద నిలుస్తుందని పేర్కొంది. నిజానికి భారత్ కంటే బంగ్లాదేశ్ మెరుగైన స్థానంలో ఉండటం ఇదే మొదటిసారి కాదు. గతంలో 2018-19 నుండి 2024-25 వరకు వరుసగా ఏడేళ్ల పాటు తలసరి ఆదాయంలో బంగ్లాదేశ్, భారత్ కంటే మెరుగైన వృద్ధిని కనబరిచింది. ప్రస్తుతానికి భారత్ స్వల్ప ఆధిక్యంలో ఉన్నప్పటికీ, భవిష్యత్తులో ఈ సమీకరణాలు మళ్ళీ మారబోతున్నాయి.
రూపాయి పతనం మరియు ఎగుమతుల జోరు
భారత్ను బంగ్లాదేశ్ అధిగమించడానికి ప్రధానంగా రెండు కారణాలను నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. మొదటిది, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో డాలర్తో పోలిస్తే భారత రూపాయి విలువ క్షీణించడం. కరెన్సీ పతనం వల్ల డాలర్ రూపంలో లెక్కించే తలసరి ఆదాయం తగ్గుతుంది. రెండోది, బంగ్లాదేశ్ ఎగుమతుల్లో సాధిస్తున్న అసాధారణ వృద్ధి. ముఖ్యంగా వస్త్ర పరిశ్రమ (Garment Industry) రంగంలో బంగ్లాదేశ్ ప్రపంచ మార్కెట్ను శాసిస్తోంది. తక్కువ జనాభా ఉండటం మరియు స్థిరమైన ఎగుమతుల ఆదాయం ఆ దేశ తలసరి ఆదాయం పెరగడానికి దోహదపడుతున్నాయి. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిమాణంలో (GDP) పెద్దదైనప్పటికీ, భారీ జనాభా కారణంగా తలసరి ఆదాయం పంపిణీలో బంగ్లా కంటే వెనుకబడే అవకాశం కనిపిస్తోంది.
ఆర్థిక సంక్షోభం తర్వాత మళ్ళీ పుంజుకుంటున్న బంగ్లా
గత కొంతకాలంగా బంగ్లాదేశ్లో నెలకొన్న రాజకీయ అస్థిరత, విద్యార్థుల ఉద్యమాలు మరియు ఆర్థిక ఇబ్బందుల వల్ల ఆ దేశ వృద్ధి రేటుపై ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి. అయితే, ఐఎంఎఫ్ తాజా నివేదిక ఆ దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ మళ్లీ గాడిలో పడుతుందనే సంకేతాలను ఇస్తోంది. భారత్ ఐదు ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ దిశగా అడుగులు వేస్తున్నప్పటికీ, సామాన్యుడి సగటు ఆదాయం విషయంలో బంగ్లాదేశ్ ఇచ్చే పోటీని గమనించాల్సి ఉంది. అభివృద్ధి అంటే కేవలం జీడీపీ మాత్రమే కాదని, అది ప్రతి పౌరుడికి ఎంతవరకు చేరుతుందనేది తలసరి ఆదాయం ద్వారా స్పష్టమవుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో భారత్ తన ఆర్థిక వ్యూహాలను మరింత పటిష్టం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.