అమెరికా దళాలు వెనిజులా అధ్యక్షుడు నికోలస్ మదురోను అరెస్ట్ చేసిన పరిణామం ప్రపంచవ్యాప్తంగా భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలను పెంచింది. అయితే, ఈ సంక్షోభం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై చూపబోయే ప్రభావం గురించి ‘గ్లోబల్ ట్రేడ్ రీసెర్చ్ ఇనిషియేటివ్’ (GTRI) విశ్లేషణాత్మక నివేదికను విడుదల చేసింది.
వెనిజులాలో జరుగుతున్న అంతర్యుద్ధం వంటి పరిస్థితులు భారత ఇంధన భద్రతపై (Energy Security) పెద్దగా ప్రభావం చూపబోవని GTRI స్పష్టం చేసింది. సాధారణంగా ముడి చమురు నిల్వల విషయంలో వెనిజులా ప్రపంచంలోనే అగ్రగామిగా ఉన్నప్పటికీ, భారత్ ప్రస్తుతం ఆ దేశంపై ఆధారపడటం చాలా వరకు తగ్గించింది. ఒకప్పుడు వెనిజులా మనకు ప్రధాన చమురు సరఫరాదారుగా ఉండేది, కానీ మదురో ప్రభుత్వంపై అమెరికా విధించిన కఠినమైన ఆర్థిక ఆంక్షల కారణంగా 2020 నుండి దిగుమతులు గణనీయంగా పడిపోయాయి. ప్రస్తుతం భారత్ తన చమురు అవసరాల కోసం రష్యా, ఇరాక్ మరియు సౌదీ అరేబియా వంటి దేశాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. కాబట్టి, వెనిజులాలో రాజకీయ అస్థిరత ఏర్పడినా భారత పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలపై లేదా సరఫరాపై తక్షణ ప్రభావం ఉండదు.
Reliance Petroleum
గత దశాబ్ద కాలంలో భారత చమురు కంపెనీలు (ముఖ్యంగా రిలయన్స్ వంటి ప్రైవేట్ సంస్థలు) వెనిజులా నుండి భారీగా ముడి చమురును కొనుగోలు చేసేవి. వెనిజులా చమురు నాణ్యతలో ‘హెవీ క్రూడ్’ రకానికి చెందినది కావడంతో, దానిని శుద్ధి చేసే సామర్థ్యం భారతీయ రిఫైనరీలకు ఉంది. అయితే, అమెరికా-వెనిజులా మధ్య దౌత్యపరమైన వైరం పెరగడం మరియు అమెరికా ఆంక్షలు కఠినతరం చేయడంతో, భారత బ్యాంకులు మరియు షిప్పింగ్ సంస్థలు వెనిజులాతో లావాదేవీలు జరపడానికి వెనుకాడాయి. 2020-21 నాటికి మన మొత్తం చమురు దిగుమతుల్లో వెనిజులా వాటా దాదాపు శూన్యానికి చేరుకుంది. ఈ ముందస్తు మార్పులే ఇప్పుడు మన ఆర్థిక వ్యవస్థకు రక్షణ కవచంగా మారాయని GTRI నివేదిక విశ్లేషించింది.
ప్రస్తుత గందరగోళం వల్ల ప్రపంచ చమురు మార్కెట్లో స్వల్పకాలిక ఒడిదుడుకులు ఉండవచ్చని, కానీ అవి భారత్ వంటి దేశాల ఎకానమీని కుంగదీయలేవని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. భారత్ తన ఇంధన వనరులను వివిధ దేశాల నుండి సేకరిస్తూ (Diversification) వ్యూహాత్మకంగా వ్యవహరిస్తోంది. వెనిజులా సంక్షోభం వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా గొలుసులో (Supply Chain) అడ్డంకులు ఏర్పడినా, భారత్ ఇప్పటికే రష్యాతో తక్కువ ధరకే చమురు ఒప్పందాలు చేసుకోవడం మనకు కలిసివచ్చే అంశం. వెనిజులాలో ప్రజాస్వామ్యం పునరుద్ధరణ జరిగినా లేదా మదురో అరెస్టుతో కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడినా, ఆంక్షలు తొలగే వరకు అక్కడి నుండి వాణిజ్యం పుంజుకోవడం అసాధ్యం. కాబట్టి, ప్రస్తుతానికి వెనిజులా సెగ భారత ఆర్థిక రంగానికి తాకదని చెప్పవచ్చు.