స్వదేశీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం భారతదేశపు తొలి మానవ సహిత సముద్ర అన్వేషణ యాత్ర ‘సముద్రయాన్’లో భాగంగా ‘మత్స్య-6000’ అనే అత్యాధునిక సబ్మెరైన్ను సిద్ధం చేశారు. చెన్నైలోని నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఓషన్ టెక్నాలజీ (NIOT) శాస్త్రవేత్తలు దీనిని నాలుగో తరం సబ్మెరైన్గా తీర్చిదిద్దారు. డీప్ ఓషియన్ మిషన్ (DOM) కింద రూపొందించబడిన ఈ నౌకను రాబోయే మే నెలలో ప్రయోగాత్మకంగా సముద్రంలోకి ప్రవేశపెట్టనున్నారు. ఇందులో ముగ్గురు ఆక్వానాట్స్ (సముద్ర పరిశోధకులు) ప్రయాణించి, సుమారు 500 మీటర్ల లోతు వరకు వెళ్లి పరిశోధనలు సాగిస్తారు. భవిష్యత్తులో దీనిని 6,000 మీటర్ల లోతు వరకు పంపాలనేది ఈ ప్రాజెక్ట్ యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం.
Matsya 6000
పరిశోధనల లక్ష్యం మరియు ప్రాముఖ్యత ఈ ప్రయోగం కేవలం ఒక విహారయాత్ర కాదు; సముద్ర గర్భంలో దాగి ఉన్న అపారమైన ఖనిజ సంపదను గుర్తించడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. సముద్రపు అట్టడుగున లభించే కోబాల్ట్, నికెల్, కాపర్ మరియు మాంగనీస్ వంటి అరుదైన ఖనిజాల (Polymetallic Nodules) గురించి ఈ మిషన్ ద్వారా కీలక సమాచారం సేకరిస్తారు. అలాగే, సముద్రపు లోతుల్లో ఉండే జీవవైవిధ్యం, పర్యావరణ మార్పులు మరియు సముద్ర గర్భంలోని టెక్టోనిక్ ప్లేట్ల కదలికలను అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది ఎంతగానో దోహదపడుతుంది. ఈ పరిజ్ఞానం వల్ల భవిష్యత్తులో బ్లూ ఎకానమీ (నీలి విప్లవం) ద్వారా దేశ ఆర్థికాభివృద్ధికి కొత్త మార్గాలు సుగమం అవుతాయి.
ప్రపంచ దేశాల సరసన భారత్ సముద్రయాన్ మిషన్ విజయవంతమైతే, సముద్ర గర్భంలోకి మానవులను పంపగల సామర్థ్యం ఉన్న అగ్రరాజ్యాల సరసన భారత్ నిలుస్తుంది. ఇప్పటివరకు అమెరికా (US), రష్యా, చైనా, ఫ్రాన్స్ మరియు జపాన్ వంటి ఐదు దేశాలు మాత్రమే ఈ సాంకేతికతను కలిగి ఉన్నాయి. అంతరిక్ష రంగంలో ‘గగన్యాన్’ ద్వారా సత్తా చాటుతున్న భారత్, ఇప్పుడు ‘సముద్రయాన్’ ద్వారా సముద్రపు లోతుల్లోనూ తన జెండాను పాతబోతోంది. ఇది భారతీయ శాస్త్ర సాంకేతిక రంగంలో ఒక మైలురాయిగా నిలవడమే కాకుండా, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో మన దేశ ప్రతిష్టను మరో మెట్టు పైకి తీసుకెళ్తుంది.