మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలు దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా భావించిన 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు లోక్సభలో అనూహ్యంగా వీగిపోయింది. ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందాలంటే సభలో ఉన్న సభ్యులలో మూడింట రెండొంతుల (2/3) మెజారిటీ అవసరం. అయితే, ఓటింగ్ సమయంలో సభలో ఉన్న 528 మంది సభ్యులలో 298 మంది మాత్రమే అనుకూలంగా ఓటు వేయగా, 230 మంది వ్యతిరేకించారు. నిబంధనల ప్రకారం బిల్లు ఆమోదం పొందడానికి కనీసం 352 మంది సభ్యుల మద్దతు ఉండాలి. అవసరమైన సంఖ్యాబలం లభించకపోవడంతో బిల్లు వీగిపోయినట్లు స్పీకర్ ఓం బిర్లా అధికారికంగా ప్రకటించి, సభను మరుసటి రోజుకు వాయిదా వేశారు.
డీలిమిటేషన్ బిల్లుల ఉపసంహరణ – విపక్షాల ఐక్యత
ఈ పరిణామం వెనువెంటనే ప్రభుత్వంపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపింది. మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు వీగిపోవడంతో, దానికి అనుబంధంగా ఉన్న డీలిమిటేషన్ (నియోజకవర్గాల పునర్విభజన) మరియు యూటీ చట్ట సవరణ బిల్లులను కూడా వెనక్కి తీసుకుంటున్నట్లు కేంద్ర మంత్రి కిరణ్ రిజిజు సభలో ప్రకటించారు. విపక్ష పార్టీలన్నీ ఈ అంశంపై ఏకతాటిపైకి రావడం రాజకీయ వర్గాలను ఆశ్చర్యానికి గురిచేసింది. బిల్లులోని లోపాలను, ముఖ్యంగా రిజర్వేషన్ల అమలుకు ముడిపెట్టిన డీలిమిటేషన్ నిబంధనలపై విపక్షాలు లేవనెత్తిన అభ్యంతరాలను నివృత్తి చేయడంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం విఫలమైందని రాజకీయ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ఎన్డీఏకు భారీ షాక్
ముందస్తు వ్యూహంతో సభ ముందుకు వచ్చిన ఎన్డీఏ కూటమికి ఇది ఊహించని రాజకీయ పరాభవంగా మారింది. మహిళా సాధికారత కోసం తీసుకొచ్చిన బిల్లుపై సొంత బలం ఉన్నప్పటికీ, రాజ్యాంగ సవరణకు కావాల్సిన ప్రత్యేక మెజారిటీని కూడగట్టడంలో వైఫల్యం చెందడం చర్చనీయాంశమైంది. విపక్షాలు లేవనెత్తిన ‘కోటాలో కోటా’ (ఓబీసీ మహిళలకు ప్రత్యేక రిజర్వేషన్లు) వంటి డిమాండ్లను పరిగణనలోకి తీసుకోకపోవడం వల్లనే ఈ ప్రతిష్టంభన ఏర్పడిందని తెలుస్తోంది. రాబోయే ఎన్నికల నేపథ్యంలో ఈ పరిణామం అటు కేంద్రానికి, ఇటు విపక్షాలకు మధ్య రాజకీయ పోరాటాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేసే అవకాశం ఉంది.