హిందూ ధర్మశాస్త్రాల ప్రకారం మాఘ మాసంలో వచ్చే అమావాస్యను ‘మౌని అమావాస్య’గా జరుపుకుంటారు. దీనికి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఉంది. నేడు మౌని అమావాస్య సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని భక్తులు గంగానది లేదా సమీపంలోని సముద్ర తీరాలలో పవిత్ర స్నానాలు ఆచరిస్తారు. ఈ రోజున ‘మౌన వ్రతం’ పాటించడం వల్ల మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుందని, ఇంద్రియాలపై పట్టు సాధించవచ్చని భక్తుల నమ్మకం. స్నానానంతరం పితృదేవతలకు తర్పణాలు వదలడం, శక్తి మేరకు దానధర్మాలు చేయడం వల్ల పూర్వీకుల ఆశీస్సులు లభించడమే కాకుండా జాతకంలోని దోషాలు తొలగిపోతాయని పండితులు వివరిస్తున్నారు.
Mauni Amavasya
మౌని అమావాస్య వ్రత ఫలితం సంపూర్ణంగా దక్కాలంటే కొన్ని కఠినమైన నియమాలను పాటించడం తప్పనిసరి. ఈ రోజున కోపం, చిరాకు వంటి ఉద్వేగాలకు లోనుకాకూడదని, ఎవరితోనూ అనవసరమైన తగాదాలు లేదా వాదనలు (Arguments) పెట్టుకోకూడదని ఆధ్యాత్మిక నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా మద్యం, మాంసాహారం వంటి తామసిక ఆహారానికి దూరంగా ఉండి, సాత్విక జీవనాన్ని గడపాలి. అసత్యాలు పలకడం, ఇతరులపై ద్వేషం పెంచుకోవడం వంటి ప్రతికూల ఆలోచనలను (Negative Thinking) దరిచేరనీయకూడదు. ఆధ్యాత్మిక సాధనలో మనస్సును నిమగ్నం చేయడం ద్వారానే మౌన వ్రతానికి అసలైన అర్థం పరమార్థం సిద్ధిస్తుంది.
సోమరితనాన్ని వీడి, ఈ రోజంతా దైవ చింతనలో గడపడం శ్రేయస్కరం. మౌనంగా ఉండటం అంటే కేవలం మాట్లాడటం ఆపేయడమే కాదు, అంతరంగంలోనూ ఆలోచనల అలజడిని తగ్గించుకోవడం. గ్రంథ పఠనం, మంత్ర జపం వంటి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం ద్వారా ఆధ్యాత్మిక శక్తిని పెంపొందించుకోవచ్చు. అశక్తులు, పేదలకు అన్నదానం లేదా వస్త్రదానం చేయడం వల్ల అనంతమైన పుణ్యఫలం లభిస్తుందని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. ఈ పవిత్రమైన రోజున నియమ నిష్టలతో వ్యవహరిస్తే మానసిక వికాసంతో పాటు సకల శుభాలు కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.