నేడు కామద ఏకాదశి. చైత్ర మాస శుక్ల పక్షంలో వచ్చే ఈ ఏకాదశికి హిందూ ధర్మంలో అత్యంత ప్రాముఖ్యత ఉంది. భక్తుల కోరికలను నెరవేర్చి, కష్టాలను కడతేర్చే పవిత్ర దినం. చైత్ర నవరాత్రుల ముగింపులో వచ్చే మొదటి ఏకాదశి కావడం వల్ల దీనికి ఆధ్యాత్మికంగా ఎంతో శక్తి ఉంటుందని నమ్ముతారు. ‘కామద’ అంటే ‘కోరికలను ఈడేర్చేది’ అని అర్థం. మనిషి తన జీవితంలో తెలిసి తెలియక చేసే పాపాల వల్ల కలిగే అడ్డంకులను తొలగించి, మోక్ష మార్గంలో నడిపించే శక్తి ఈ వ్రతానికి ఉంది. కేవలం శారీరక శుద్ధి మాత్రమే కాకుండా, మనసులోని దుష్ట ఆలోచనలను దూరం చేసి, చిత్తశుద్ధిని ప్రసాదించే గొప్ప పర్వదినం ఇది. ఈ రోజున శ్రీమహావిష్ణువును భక్తితో స్మరిస్తే వందల యజ్ఞాలు చేసిన ఫలితం దక్కుతుందని పురాణాలు ఘోషిస్తున్నాయి.
పురాణ కథనం
ఈ ఏకాదశి వెనుక ఒక అద్భుతమైన కథ ఉంది. పూర్వం పుండరీకుడనే రాజు పరిపాలనలో ‘లలితుడు’ అనే గంధర్వుడు ఉండేవాడు. ఒకసారి సభలో గానం చేస్తుండగా తన భార్య లలితపై గల ప్రేమ వ్యామోహంలో పడి తాళం తప్పాడు. దీనికి ఆగ్రహించిన రాజు అతడిని భయంకరమైన రాక్షసుడిగా మారమని శపించాడు. తన భర్త పడుతున్న బాధను చూడలేక లలిత, శృంగి మహర్షిని ఆశ్రయించింది. మహర్షి సూచన మేరకు ఆమె అత్యంత భక్తితో ‘కామద ఏకాదశి’ వ్రతాన్ని ఆచరించి, ఆ పుణ్య ఫలాన్ని భర్తకు ధారపోసింది. తక్షణమే లలితుడు రాక్షస రూపం వీడి, తిరిగి గంధర్వ రూపాన్ని పొంది శాప విముక్తుడయ్యాడు. అందుకే ఈ ఏకాదశికి అసాధ్యమైన దానిని సుసాధ్యం చేసే శక్తి ఉందని చెబుతారు.
వ్రత విధానం మరియు పాటించవలసిన నియమాలు
కామద ఏకాదశి రోజున భక్తులు తెల్లవారుజామునే లేచి, పవిత్ర స్నానం ఆచరించి శ్రీమహావిష్ణువును షోడశోపచారాలతో పూజించాలి. ఈ రోజున ‘ఉపవాసం’ ఉండటం అత్యంత ముఖ్యం. ఉపవాసం అంటే కేవలం ఆహారం మానేయడమే కాదు, భగవంతునికి దగ్గరగా ఉండటం. సాధ్యమైన వారు నిర్జల ఉపవాసం (నీరు కూడా తాగకుండా) ఉంటారు, లేని పక్షంలో పండ్లను స్వీకరించవచ్చు. రాత్రంతా జాగరణ చేస్తూ విష్ణు సహస్రనామ పారాయణ చేయడం వల్ల అనంతమైన పుణ్యం లభిస్తుంది. మరుసటి రోజు (ద్వాదశి) బ్రాహ్మణులకు లేదా పేదలకు అన్నదానం చేసి వ్రతాన్ని విరమించాలి. ముఖ్యంగా ఈ రోజున ధాన్యం (బియ్యం) తీసుకోకూడదు.