దేశంలో బంగారం, వెండి దిగుమతులపై కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. వాటిపై దిగుమతి సుంకాన్ని ఏకంగా 6% నుంచి 15%కి పెంచుతున్నట్టు ప్రకటించింది. ఇందులో 10% బేసిక్ కస్టమ్స్ డ్యూటీ కాగా, మరో 5% అగ్రికల్చర్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ డెవలప్మెంట్ సెస్ (ఏఐడీసీ) రూపంలో ఉంటుంది. డాలర్తో పోలిస్తే రూపాయి మారకం విలువ ఆల్-టైమ్ కనిష్ఠ స్థాయికి (95.75) పడిపోవడం, వాణిజ్య లోటు పెరగడంతో దిగుమతులను కట్టడి చేసేందుకే ఈ కఠిన నిర్ణయం తీసుకున్నట్టు తెలుస్తోంది.
ఇరాన్ యుద్ధం సృష్టిస్తున్న ఆర్థిక ఒత్తిడుల నేపథ్యంలో భారతీయులు ఏడాది పాటు బంగారం కొనుగోళ్లు వాయిదా వేసుకోవాలని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ పిలుపునిచ్చిన కొద్ది రోజులకే ప్రభుత్వం ఈ చర్యలు చేపట్టడం గమనార్హం. వాస్తవానికి బంగారంపై సుంకాలను పెంచే ఆలోచన ప్రస్తుతానికి లేదని కొద్దిరోజుల క్రితం ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపినప్పటికీ, మారిన పరిస్థితుల దృష్ట్యా కేంద్రం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్ద బంగారు వినియోగదారుగా, అతిపెద్ద వెండి వినియోగదారుగా ఉన్న భారత్, దేశీయ అవసరాల కోసం పూర్తిగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. ఇప్పటికే బంగారం, వెండి ధరలు అధికంగా ఉన్న తరుణంలో ఈ సుంకం పెంపుతో వినియోగం మరింత తగ్గే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. వరల్డ్ గోల్డ్ కౌన్సిల్ ప్రకారం మార్చి త్రైమాసికంలో భారత్లో గోల్డ్ ఈటీఎఫ్లలో పెట్టుబడులు రికార్డు స్థాయిలో 186% పెరిగాయి.
“ప్రస్తుత ఖాతా లోటును అదుపు చేసేందుకు ప్రభుత్వం సుంకాలను పెంచుతుందని ఊహించాం. అయితే, ఇది డిమాండ్పై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది” అని ఇండియా బులియన్ అండ్ జువెలర్స్ అసోసియేషన్ జాతీయ కార్యదర్శి సురేంద్ర మెహతా అన్నారు. ఇటీవల బంగారం, వెండిపై 3% ఐజీఎస్టీ విధించడంతో ఏప్రిల్లో దిగుమతులు దాదాపు 30 ఏళ్ల కనిష్ఠానికి పడిపోయాయి. తాజా పెంపుతో ఇవి మరింత తగ్గే అవకాశం ఉంది. అయితే, పన్నుల పెంపు వల్ల స్మగ్లింగ్ కార్యకలాపాలు పెరిగే ప్రమాదం ఉందని, గ్రే మార్కెట్లు మళ్లీ పుంజుకోవచ్చని బులియన్ డీలర్లు హెచ్చరిస్తున్నారు. అక్రమ మార్గాల్లో బంగారాన్ని తెస్తే స్మగ్లర్లకు భారీ లాభాలు వస్తాయని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఇరాన్-అమెరికా ఉద్రిక్తతలు, పెరుగుతున్న ముడి చమురు ధరల నేపథ్యంలో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను కాపాడేందుకు ప్రజలు పొదుపు చర్యలు పాటించాలని ఇటీవల ప్రధాని మోదీ కోరారు. ఏడాదిపాటు పెళ్లిళ్లలో బంగారం కొనుగోళ్లు ఆపడం, అనవసర విదేశీ ప్రయాణాలు వాయిదా వేయడం, సాధ్యమైన చోట వర్క్-ఫ్రమ్-హోమ్ విధానాన్ని అనుసరించడం వంటి సూచనలు చేశారు. ఈ నేపథ్యంలోనే ప్రభుత్వం దిగుమతులపై కఠిన వైఖరి అవలంబిస్తున్నట్టు స్పష్టమవుతోంది.